و جسيم قوى تولد مىشود و سواى اين آن كثير الاولاد كه سال بسال بلا اشتباه بزايد و اولاد او امراضآور نمىشود و طويل العمر مىباشد و سبب ديگر عقيمه شدن زن آن مىتواند شد كه نطفه نگيرد به سبب رطوبت مستزاده رحم آن نطفه را برون سازد يعنى دور كند بواسطه كه قوت ماسكه در رحم زائل شده است و علاوه رطوبت مدار بر بودن افراط خلطهاى بلغم يا سودا اگر چنين تشخيص يابد علاج او مىتواند شد از خوردن مسهل و قلع ماده نمودن از موادهاى موجوده كه مسهل او بدين عنوان ص به وزن بيست و دو گندم تا سى گندم بيخ جلابه به نيم درم دارچينى بكوبند و پارچه صاف سازند و چند قطره اب انداخته حب سازند و بر اوراق طلا پيچيده به آب گرم بوقت صبح بخورند كه اسهال قوى العمل است كه خلط بلغم و سودا قطع سازد و جذب رطوبت مستزاده نمايد بدين عنوان مسهل بخورند بيخ باديان دو درم اصل السوس و منقى باديان و انيسون و نانخواه از هركدام دو درم پوست بليله يك درم تربد مجوف جوكوب كرده و بسفائج از هركدام يك و نيم درم سنا سه درم ملح العنب يك درم اگر بهم نرسد عوض ملح لاهورى همه را در يك رطل آب بشب خيسانيده صبح بجوشانند تا نيم رطل آب باقى ماند پارچه صاف سازند دو توله گلقند انداخته بنوشند شير گرم يا آنكه گلقند بالايش بخورند و مطبوخ بنوشند و اسهال سازند كه اين مسهل خلط بلغم و هم خلط سودا مىتواند شد بعد از مسهل هيچ دوا تا سه روز نخورند به طبيعت گذارند و در ضمن اين آبى كه بنوشند بدين عنوان در ده رطل آب دو توله پاوسانت جوكوب كرده بجوشانند و پارچه صاف سازند و سرد كرده بدارند هرگاه كه تشنه شود همين آب بخورد كه خواص او عجيب است به جهت جذب نمودن رطوبت رحم و اكثر پاوسانت بهم رسيدن بسيار مشكل است حالآنكه در اسلامبول مىفروشند و مىارزد كه از ملك ختكار روم است كه وطن اينجانب است كلهپوشان از انجا مىآورند و بطريق ادويه مىفروشند پس
اسرار الاطباء يا مجربات ايلات چغتايى ( فارسى ) — صفحة 149
مساهمون: طولوزان يونانى
ص١٤٩