شيراز را به تصرف آورد و ، به جمعآورى سپاه مشغول گشت .
بعد از آن ديگر با آزادخان جنگى نكرد ، بهجهت اينكه آزادخان در جنگى كه با محمد حسن خان كرد ، شكست خورده به بغداد گريخت . و حاكم بغداد اگرچه او را رعايت و حمايت كرد ، اما از معاونت و مساعدت او سرباززد . بعد از آن از هراكليوس حاكم گرجستان استعانت خواست ، او نيز اقدامى به آن امر نكرد ؛ لاجرم چون از دويدن بر درها خسته و درهاى اميد بر رويش بسته شد ، پناه به دشمن خود برد . كريمخان به رأفت با وى سلوك ، احترام او را از جميع امرا زياده داشتى و به غايتى بر وى اعتماد كرد كه عدوى منافق را رفيق موافق و محب صادق ساخت . از جميع دشمنان كريمخان محمد حسن خان قجر به ازدياد و ابهت و اقتدار و شوكت امتياز داشت .
در اصل و نسب قاجاريه
ايل قاجار از اتراك تاتارند و ، از مدتى دراز در بلاد شام توطن داشتند . امير تيمور گوركان ايشان را به ايران برد . از جمله هفت ايلى هستند « 1 » كه به مدد ايشان شاه اسماعيل صفوى بر معارج سلطنت عروج كرد .
از قرارى كه معلوم مىشود : ايل مزبور به كثرت عدد و دليرى از ساير ايلات و اويماقات « 2 » امتياز داشتند ، زيرا كه شاه عباس بزرگ ايشان را بر سه قسمت كرده : يك طايفه از ايشان را به گرجستان و در دهنهء لزگى مقام داد و ، طايفهء ديگر را به مرو در دهنهء اوزبك ، و ديگر را به استرآباد سد تاختوتاز تراكمه ساخت .
استرآباد ضلعهء كوچكى است كه حد آن به صحارى تراكمه منتهى مىشود و چون تراكمه در سواحل بحر خزر مقام دارند و از آبادى دور و در صحراها زندگى مىكنند ، به همين سبب عدم اطاعتشان به دولت است و معاش ايشان موقوف بر تاختوتازى است كه متصل در اطراف ايران مىنمايند .
هامش
( 1 ) - در اصل : ايلى كه هستند .
( 2 ) - اويماقات جمع اويماق است ، لفظ تركى است بهمعناى قوم و قبيله ( ش ) .