كه ، بيشتر به سبب بلندى و پستى زمين و طبيعت خاك است ، يا به سبب بعد از دايرهء معدل در ممالك . و اضلاع جنوبيهء اين مملكت كه شامل كرمان و لارستان و فارس و خوزستان است ، كه ما بين كوهستان و سواحل خليج عجم واقعند ، در تابستان گرما در غايت درجه امتداد مىيابد .
به سبب صحراهاى باير و ريگزارى كه درين صفحات است ، كه بعينه مثل صحراهاى عربستان است . باد گرم كه معروف به سموم است در اين اطراف زياد نيست . و همچنين خطرناك نمىشود . اين صورت شايد به سبب تنگى مسافتى است كه ما بين كوه و دريا است .
در دو ماه اول تابستان باد شديدى از جانب شمال و مغرب در جميع اين قطعهء زمين در هيجان است . در بعضى اوقات چنان به شدت مىوزد كه از سواحل عربستان كه مسافتى بيشاز دو درجه است كوه كوه رملهاى خفيف مىآورد ، چنانچه گويا ابرى بر روى هوا ايستاده است .
در ايام خريف حرارت گرما بيشتر اثر مىكند .
اما در زمستان و بهار هوا نشاطانگيز است . هرگز سرماى شديد نمىشود .
در جوانب جنوبيه ، كوهى كه اين صفحه را از ساير اطراف ايران جدا مىسازد برف بسيار كم مىافتد . باران اين صفحات در ايام زمستان است يا اوايل بهار ، لاكن سنگين نيست . و باد درين موسم از سمت شمال و مغرب و جنوب و مشرق مىوزد . بادى كه از جنوب و مشرق مىآيد هميشه در عقب باران دارد و ، اگرچه مكرر به شدت مىوزد ، لاكن بسيار كم است كه زياده از سه يا چهار روز امتداد داشته باشد . در بعضى از اراضى داخليهء كرمان و لارستان گرما به نهايت مىرسد ، على الخصوص در بلوكات لار كه قريب به كوير « 1 » سيستان مىشود .
شهر شيراز و مضافات آن و ساير اطراف فارس را كه كوهستان است ، هوائى به غايت نيكو است ، زيرا كه گرماى اين صفحات نه بهقدر ساير اراضى
هامش
( 1 ) - كوير بالفتح با ياى تازى ، زمين سراب و بيابان بىآبوگياه ( ح ) .