در صد و پنجاه متوفى گشت ، غزالى گويد كه : عمرش در زندان بغداد فرارسيد و ، سبب قيدش اين بود كه ، قضاوت را بر او عرضه كردند و او از قبول آن امتناع نموده ، چول دوستانش اصرار در قبول آن امر كردند تا از تعرض ظلمه رهائى يابد گفت : عقوبت مردم بر من آسانتر است از عذاب آلهى . و چون گفت من بهجهت اين امر لايق نيستم ، از وى سبب عدم لياقت پرسيدند گفت : اگر راست گفتم ، بر صدق اعتماد بايد و ، اگر دروغ گفتم دروغگو شايستهء منصب قضا نيست .
القصه ، او را به تواضع و تدين و حصافت « 1 » عقل و رزانت « 2 » فهم ستودهاند . و كتب وى بيشتر ممدوح اهالى سنت است ، زيرا كه ادلهء معمولهء وى غالبا عقليه است نه نقليه . بر خلاف شيعه كه او را به جهالت و خيلاء نسبت مىدهند . از جملهء اعتراضات ايشان بر وى آن است كه : خوردن شراب را كه بجوشانند جايز دانست .
صاحب ابصار المستبصرين گويد كه : شرب نبيذ را روا داشت و ، اين بر خلاف نص : كل مسكر حرام ، است .
و نبيذ شرابى است كه از خرما و كشمش مىسازند . و همچنين گويند : در صلات و ساير احكام شريعت تغييرات داد كه اخبار صحيحه بر خلاف آنهاست و .
دليل بر جهالتش هم در ابصار المستبصرين مذكور است كه ، از وى پرسيدند كه : خنثى داخل بهشت مىشود يا نه ، و جن به نظر انسان در مىآيد يا نه ، در جواب هردو فروماند .
امام مالك بن انس سال تولدش را از نود تا نود و پنج هجرى نوشتهاند و ، در صد و هفتاد و هفت زندگى را وداع گفت . اهالى سنت را عقيدت در باب تواضع و تدين وى كم از ابو حنيفه نيست . گويند : چهل و هشت مسئله بر وى عرضه كردند ، در جواب سى و دو مسئله اعتراف به عجز و نادانى خود كرد .
غزالى درين باب گويد كه : اقرار به جهالت بدين نوع از چنين مردى با اين
هامش
( 1 ) - حصافت بالفتح ، استوار كردن ( شمس اللغه ) .
( 2 ) - رزانت بالفتح ، آهسته و آراميدن و گرانبار شدن ( شمس اللغه ) .