بقاياى جانوران را درخواست كردندى . خان ملتمس ايشان را به اجابت مقرون داشته ، بر جان ساير جانوران ببخشودى . و علامت ظاهر شده صفها از هم گشاده گشتى و جانوران به هر سمت گريختندى .
اول قصد چنگيز خان بعد از جلوس بر سرير خانيت ، تسخير جميع ممالك تاتار بود ، و آخر بعد از چند جنگ عظيم ، بر مراد فايز گشت . پس از آن تسخير ممالك ختارا وجههء همت ساخته آن بلاد نيز بعد از دو جنگ كه در هر دو فتح وى را بود ، مفتوح شد .
ختا بنابر مورخين اسلام عبارت است از : هفت يا به قول بعضى ، پنج پرگنه كه در شمال چين واقع است . و ممالكى است كه به تصرف چنگيز آمد .
يكى از اهالى فرنگستان كه در قرن سيزدهم عيسوى به آن صفحات سفر كرده است ، مىنويسد كه كمپالو پاىتخت ختا است ، و شهرى عظيم است ، و بيست و چهار ميل دور آن است .
لاكن شك نيست كه اين محوطه شامل باغات خاقان و امرا هم هست .
كمپالو شهرى بود بر كنار رودى كه از وسط يكى از بهترين ممالك شماليهء چين مىگذشت .
ميجرپريس « 1 » از حبيب السير نقل مىكند كه قبلا قاآن نبيرهء چنگيز خان بناى شهر خانباليغ را گذاشت . و خانباليغ به معنى جاى خان يا پاىتخت است .
اگر كمپالو تحريف خانباليغ باشد ، بايد گفت كه اين اسم در اوقات مختلفه به امكنهء مختلفه داده شده است .
مع الحديث تفصيل خرابى خاندان خوارزمشاهيه مرقوم گشت . و جنگ بزرگى كه ما بين چنگيز خان و سلطان جلال الدين در كنار آب سند واقع شد ، استيصال اين خانواده را تكميل كرد .
گويند كه چون شكست بر سلطان افتاد ، اسب در آب دريا انداخته از رود
هامش
( 1 ) - بفتح را يكى از مؤلفين فرنگستان است ( ح ) .