فصل دوازدهم در بيان تسخير لشكر مغول ايران را و سلطنت هلاكو خان و اعقاب و انسال او در ايران
تموچين پسر يكى از خانان طوايف مغول بعد از تحمل مشاق بسيار و تكاليف و زحمات بىشمار ، بر جميع دشمنان خويش ظفر يافته در سن چهل و نه سالگى اونك خان كه سردار طايفهء قرايت بود ، شكست داده به اتفاق خوانين تاتار بر مسند خانيت متمكن گشت . و اونك خان پس از آنكه چهل هزار نفر از عساكرش عرضهء شمشير گشتند ، روى از معركه بر تافته به خان نايمان پناه برد و در آنجا به غدر هلاك شد .
در روز جلوس تموچين ، خوانين مغل در محل تولد « 1 » وى قريلتاى نمودند .
و تموچين برخاسته با زبانى فصيح و جنانى « 2 » فسيح « 3 » ، خوانين تاتار را مخاطب
هامش
( 1 ) - تولد چنگيز خان در ديلون يدلدوق سنهء 549 روى داد ، چنانچه يكى از شعرا مىگويد :در آن يورت فرخنده خاتون بزاد * به چنگيز خان شاه والانژاد
مر آن طفل را بد به مشت اندرون * بهقدر يكى كعب افسرده خون
كه بر كشتن دشمنان بددليل * شد اندر كفش غير يزدان ذليل( ح )
( 2 ) - جنان بالفتح ، درآمدن و تاريك شدن شب و دل و جامه . و بالكسر ، باغها و سبزها ( ح ) .
( 3 ) - فسيح بالفتح ، فراخى و شادمانى ( ح ) .