سفر نيز ادبار قرين روزگارش گشته لشكرش منهزم شدند . و چون حال چنين يافت ، سبب اين صورت قهر الهى دانسته و گناهان خويش موجب نزول انتقام آسمانى پنداشته ، بنابراين حكومت را به پسر خويش گذاشته ، فرمود تا آتشى بزرگ برافروخته و ، تا كفّارهء گناهان كرده باشند در آتش رفته بسوخت .
انندپال پسر جيپال نيز مانند پدر با محمود مصاف داده در جنگ دوم روى از معركه برتافت و مملكت ملتان به تصرف مسلمين درآمد . گويا سبب اينكه در جنگ دوم ، انندپال شكست يافت ، اين است كه در سنه 394 هجرى قدرى از لشكر محمود به هندوستان بود ، زيرا كه در همين سال ، فتح سيستان و گرفتارى خلف بن احمد كه آخر سلسلهء صفاريه است واقع شد . و احتمال قوى دارد كه در آن اوقات اگر خبر وحشتانگيز ، از طرف خراسان نمىرسيد جميع هندوستان را مسخر كرده بود .
تبيين اين مقال آنكه : چون خبر اشتغال سلطان به غزاى هندوستان در تركستان مسموع ايلك خان گشت ، غياب سلطان را غنيمت دانسته ، دو لشكر به تسخير ممالك خراسان گسيل نمود . لاكن موكب سلطان قبل از آنكه دستبازى يا تركتازى از جانب مخالف شود ، رسيده و جمعيّت اعدا را پراگنده ساخت . چون اين خبر به ايلك خان رسيد ، نائرهء خشم در كانون سينهاش اشتعال يافته با جميع لشكر از جيحون عبور كرد . قدر خان پادشاه ختن نيز با پنجاه هزار سوار به دو پيوست ، مملكت ختن قريب به كاشغر است ، و در ايام سابق از معتبرين بلاد ، و نام سلاطين آن ملك مكرر در تواريخ مذكور شده است .
اهالى چين در سنه 1757 ، ختن و كاشغر و يارقند و ساير بلاد آن صفحات را گرفتند و حال ، بلاد مزبوره جزء سلطنت چين است .
يكى از معتمدين كه بيست سال قبل شهر ختن را ديده است مىگويد : گرچه ختن از يارقند كوچكتر است ، اما رو به ترقى است . و ، هم او از مشك اين ملك تعريف مىكند و گويد كه : بعد ختن از يارقند قريب يكصد و چهل ميل است .
تاريخ كامل ايران ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: سر جان ملكم
ص٢٠٦