سلطنت احمد بن اسماعيل سامانى
مع القصه ، احمد بن اسماعيل جاى پدر گرفت و او مردى بدخوى و ظالم بود ، با عم و برادران و ساير اقرباى خويش بر سر ملك پدر نزاع كرد ، و بعد از هفت سال سلطنت به دست بعضى از غلامان به قتل رسيد . گويند دو شير هرشب بر در خوابگاه او پاس مىداشتند ، و چنان اتفاق افتاد كه ، در شب جمعه 23 جمادى الاخرى سنه 301 هجرى ، از بستن شيران غفلت كرده بودند ، و در همان شب غلامان فرصت يافته او را كشتند .
پادشاهى نصر سامانى
چون احمد به گذشتگان پيوست ، پسر او نصر كه در آن وقت هشتساله بود ، بر تخت بخارا و خراسان پا نهاد . اين امير از پدر سعيدتر بود ، بعد از چند جنگ با امراى مملكت كه علم طغيان برافراشته بودند ، عاقبت بر ايشان فيروز گشته تمامت بلاد جد خويش را بلامنازع در قبضهء اختيار آورد . « 1 » و در اين اثنا فاتك كه صاحب رى بود ، با مقتدر خليفه ياغى شده مقتدر نصر را منشور حكومت رى فرستاده به دفع فاتك نامزد فرمود . بعد از فتح مملكت رى ، اصفهان و قم را نيز از عراق مفتوح نمود . و مدتى دراز به اقبال گذرانيد . و چون در بخارا وفات يافت « 2 » ، جميع ممالك او در رفاه و آسايش بودند . اين پادشاه به ملكات نيكو و صفات پسنديده خاصه سخاوت و عدالت اشتهار دارد .
رودكى شاعر
رودكى شاعر كه يكى از شعراى ايران معاصر اين پادشاه است ، و اگرچه نابينا از مادر آمده بود ، ولى
هامش
( 1 ) - مدت سلطنتش پنج سال و چهار ماه بود ( ح ) .
( 2 ) - مدت سلطنت نصر بن احمد سى و سه سال بود ( ح ) .