كوههاى بلند برده به خداى آسمان عرضه كردندى ، و همچنين خور و ماه و آتش و آب و باد را نماز بردندى . و از ملاحظهء بعضى كيفيات مىتوان گفت كه ، شايد مذهب پارسيان و هنود در اصل بهم مرتبط بودهاند ، از جمله دلايلى كه تقويت اين معنى مىكند اين است كه ، در تاريخ اوايل هر دو مملكت مىيابيم كه ، اكراه عظيمى در خوردن گوشت حيوانات داشتهاند . و اين رسم را تا امروز بعضى از اعالى و شريفترين طبقات در هندوستان رعايت مىكنند ، و چنان كه مذكور شد ، اول كسى كه مرتكب اين عمل شد ، ضحاك بود و ، تا هنوز نام او را به بدى ذكر مىكنند .
در فصول سابقه مرقوم گشت كه ، تسخير ضحاك مر ايران را اشارتى است به اينكه ايران در تصرف سلاطين بابل و شام بوده است ، و لهذا احتمال دارد كه با تغيير حكومت ، تبديل شريعت نيز شده باشد . و بايد دانست كه ، پس از اينكه اين عمل شيوع يافت ، هنوز اكراه مردم باقى بود و ، بسيارى از زهاد و مردم نيكفطرت در خلق سلف و پاكدامنى ايشان از لوث معاصى به نظر احترام مىنگريستند و از ايشان به نيكى ياد مىكردند .
احوالات زرتشت بعقيدهء پارسيان
و همين سبب است كه مورخين زردشت برآنند كه :
ايجاد زردشت نه تنها بدون گناه بود ، بلكه بىآنكه كلفتى يا فواتى به حيوان يا نباتى رسد ، قدم به عرصهء وجود نهاد . زيرا كه پارسيان قديم را عقيده اين بود كه ، اگرچه نباتات از عيش و تعب و لذت و الم بىخبرند ، الا اينكه حيات دارند و ، چون حيوانات ايشان را از نور ابد و روح سرمد بهرهاى است .
در دبستان گويد كه : فرزانه بهرام بن فرهاد يزدانى در كتاب شارستان آورده كه ، علماى دين زردشت را عقيده آنست كه : ايزد تعالى روح مقدس زردشت را آفريد و از درختى در آويخت كه جميع ممكنات اعلى عليّين ثمر اويند . و لفظ درخت از باب استعاره « 1 » است و اشارت است به عقل اول كه هر ثمر او نيكوست . و اينكه
هامش
( 1 ) - استعاره : به عاريت خواستن ( ح ) .