از قيصر روم كشيد ، به اينطور كه لشكر روم را شكست و قيصر را اسير نموده بعد از ده سال رها كرد ، و در عوض ، اين مدت اسرا را به كار تعمير خرابىهائى كه در ايران كرده بودند واداشت ، تا اينكه اگر درخت كوچكى از دست ايشان ضايع شده بود دوباره كاشتند ، اين قضيه راجع به غلبهاى است كه ايرانيان در عهد قسطنطيوس بر روميان كردند . و هم از ايشان منقول است كه : چون قيصر مراجعت كرد ، شخصى از نژاد قسطنطين تخت او را در تحت تصرف درآورده لشكرى جرار به حرب ايران فراهم آورده ، قبايل اعراب نيز به جهت انتقام به دو پيوسته ، عدد لشكر به يكصد و هفتاد هزار رسيد . شاپور دانست كه اگر در ثغر مملكت با دشمن دست بر كمر زند ، احتمال شكست است ، و اگر شكست ، يابد به كلى مستأصل خواهد شد ، لهذا به يكى از اضلاع درونى ملك شتافته و بهقدر مقدور جمعآورى سپاه نموده به طرف دشمن نهضت فرمود . جنگى صعب روى داد و گويند در اين جنگ شاپور مردانه كوشيد . بالاخره لشكر او تاب مقاومت نياورده روى به هزيمت نهادند و جمعى كثير از ايرانيان به خاك هلاك افتادند . شاپور با معدودى از خواص خود جان از معركه بيرون برد ، اما طولى نكشيد كه دوباره جمعآورى سپاه نموده مستعد محاربت گشت و دشمن را شكست داده تا حدود روم تعاقب نمود ، و سفرا نزد قيصر فرستاده پيغام داد كه ، اينك با لشكرى گران به انتقام خون و مال رعاياى خود كه در معرض قتل و نهب و اسر درآمده ، كمر بستهام ، اكنون اگر ديت كشتگان را ملتزم مىشوى و جهات منهوبه « 1 » را عوض مىدهى ، و دست تصرف از ولايت نصيبين كه در ازمنهء سابقه داخل عراق بوده كوتاه مىكنى ، شمشير خلاف در غلاف نموده عنان انصراف انعطاف مىدهم ، و الا
به نعل ستوران فولاد سم * كنم نام روم از اقاليم گم
بنابر مورخين ايران ، قيصر روم ترسيده به شروط مزبوره گردن نهاد و شهر نصيبين را به شاپور واگذاشت ، شاپور على الفور دوازده هزار نفر از فارس و
هامش
( 1 ) - منهوبه : غارت شده و چپاول شده ( معين ) .