معارف ، فرهنگستان تشكيل دادند ، ودر آن جز اين روش اسلام زدائى وغرب گرائى چيز ديگر ملموس نبود .
دست أجانب در تاريخ مسلمين
در هر يك از كشورهاى اسلامى به مناسبت سوابق تاريخي قبل از اسلام آن ، همين برنامه را اجرا كردند . در إيران به نام پان ايرانيزم ودر كشورهاى عرب به نام پان عربيزم ونعرة العُرويّة ، ودر تركيه به نام پان تركيزم ، ودر هند وپاكستان به نام پان هندوئيزم وبالآخرة در هر محدوده ومحيط كوچكى هم كه بود همچون سواحل خليج فارس وشيخ نشينهاى قَطَر وقطِيف وأبو ظَبِى وغيرها هي استقلال دادند وبر روى آن يك پَان گذاردند .
بارى اين كشورها را كه تجزيه مىكردند واستقلال مىدادند ، استقلال نبود ، بلكه در محدودهء ضعيف خود به حال نيمه جان زندگى كردن ، وتحت الحماية ومستعمره بودن آنها بود .
از مهمترين چيزهائى را كه موفّق شدند بردارند ، تاريخ قمري اسلامى بود كه ظاهراً در غير از عربستان سعودى از همه جا برداشتند . به عنوان نداى اتّحاد بين المللى ، ولزوم رابطه با تاريخ كشورهاى صنعتى وتجارتي وبراي روابط سياسي ، تاريخ قمري اسلام را منسوخ وبه جاى آن تاريخ شمسي ، آنهم با مبدأ ميلاد حضرت مسيح قرار دادند . تاريخ رسمي