هذا كتاب مدخل منظوم واحكام علم النّجوم من تصنيف ملك العلّام ، الافتخار الأنام ، مولانا عبد الجبّار خجندى ، رحمه اللّه .
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مَردِ دانا سخن ادا نكند * تا به نام حقّ ابتدأ نكند
مالك لم يزل ، كريم وقديم * صانع بىبَدَل ، حكيم وعليم
آنكه هفت ونُه ودَه ودو وچار * كرد پيدا وكس نبوُدش يار
كرد پيدا دليلِ هستى خويش * وآندر آن هر يكى فزون از پيش
5 دادمان عقل تا بدانستيم * نيز توفيق تا توانستيم
در نعت حضرت رسول اللّه ( ص )
وانكه از بهرِ عِلم ودينِ هُدى * آسمان كرد واختران پيدا
كيست آن آسمان ؟ ، محمّدِ راد * اخترانش صحابهء با داد
آنكه ار وى نخواستى بودن * واز وجودش جلالت افزودن
اندر اين جايگاه ، ايزدِ پاك * نى فلك آفريدى ونى خاك
10 آسمان أو ، ولى به حُكم زمين * اخترانش به صدق رهبر دين
باد بر جان هريكى ، از ما * هر زمان بيكران درود وثنا
در مدح جمال الدّين
چون بديدم كه در بسيط زمين * هيچ دانش ز بَعدِ دانشِ دين
نيست از دانش نجومى بِه * كآندر آن گنج حَكمت است فَره
كردم آغاز مدخلِ منظوم * ياد كردم در أو بسى ز عِلمِ نجوم
15 پس هر آن كس كه ياد گيرد اين * باشد از فاضلانِ روى زمين
پس بگفتم به نظم اين مدخل * دُور كردم از أو خطا وخلل
بهر تشريف خويش اوّل اين * كردم از مدحت جمالُ الدّين
بو المحامد محمّدِ احمد * كه به قدر برتر است از فَرقد