« من از أستاذ خود چنين شنودم كه مولود مردم نه آن است به حقيقت كه فرزند از مادر جدا شود ، كه مولود اصلى طالع زرع است وقت مسقط النّطفه كه آب مرد در رحم زن افتد وقبول كند ، آن طالع اصلى است ونيك وبد - همه - بدان پيوسته است .
امّا آن ساعت كه طفل از مادر جدا شود ، آن طالع را « تحويل كبرى » خوانند ، وتحويل سال كه بيفتد آن را « تحويل وسطى » خوانند ، وتحويل شهور را « تحويل صغرى » خوانند .
وبر سر مردم آن گذرد كه در طالع مسقط النّطفة بود ، ودليل اين سخن ، خبر رسول است ، صلعم ، كه فرموده است : « السعيد من سعد في بطن امّه ، والشقي من شقى في بطن امّه » ، وسخن پيغمبر همان معنى دارد كه من گفتم .
امّا تو را در طالع زرع سخن نيست كه آن نه به بالاى چون تويى بافتهاند . امّا اينكه از طالع تحويل كبرى گويى ، طريق استادان گذشته نگاهدار و . . . » .
* نكتهيى كه در بررسى موضوع تنكلوشا اقتضاى تأمّلى درخور را دارد ، اينكه :
زمين ، به طور متوسّط ، در مدّت 365 شباروز و 5 ساعت و 48 دقيقه و 46 ثانيه ( به عبارت ديگر در 2422 / 365 شباروز ) ، دوازده برج منطقة البروج را كه رويهم 360 ( - 30 * 12 ) درجه است ، طي ميكند . در اين صورت ، زمين در حركت انتقالى خود ، هر سال ، تقريبا در 23 ساعت و 39 دقيقه ، هريك از درجات بروج را سير ميكند .
2422 / 365 * 98564 / 0 - 360
1419 - ( 60 * 24 ) * 98564 / 0
39 + ( 60 * 23 ) - 1419
از آنسو ، زمين در هر 24 ساعت يكبار به گرد خود ( 360 درجه ) ميگردد ، وچون منطقة البروج به وجه تقريبا دايره بر گرد زمين به نظر ميرسد ، پس هريك از نقاط روى زمين ، در حركت وضعي زمين ، به هنگام سير از مقابل منطقة البروج ، در هر شباروز ، ( صرفنظر از تفاوت عرض جغرافيايى ) هر درجه از درجات منطقة البروج را در مدّت
تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 119
مساهمون: مؤلف مجهول
صپيشگفتار ١١٩