3 ذيحجّهء سال 362 هجرى قمري كه تاريخ تولّد أبو ريحان بر أساس 77 سال و 7 ماه قمري مدّت عمر أو به دست آمده ، 61 سال قمري اضافه كنيم ، نتيجة آن خواهد شد كه أبو ريحان در شب 3 ذيحجّهء سال 423 ( - 61 + 362 ) هجرى قمري آن خواب را ديده است ، وتعداد روزهاى ميان تاريخ ديدن رؤيا ( 3 ذيحجّهء 423 ) وتاريخ فوت ( 2 رجب 440 ) ، معادل 5875 روز ميشود ، نه 5577 روز :
155746 - 179 + ( 3666 / 354 * 439 )
149871 - 328 + ( 3666 / 354 * 422 )
5875 - 149871 - 155746
بههرحال ، ودر هر صورت ، غضنفر اين تعداد 5577 روز ( پادرهوا ومجهول المبنا ) را به سال وماه وروز قمري تبديل ميكند وآن را معادل 15 سال و 8 ماه و 25 روز مييباد :
وبا تمام گرفتن ماه منكسره ( ناقصه ) ، مجموع ماهها را 189 ماه به دست ميآورد :
189 - 1 + 8 + ( 12 * 15 )
آنگاه غضنفر ، به طور ضمني به رسالة الفهرست بيرونى مراجعه ميكند وميگويد كه اين 189 ماه قمري ، يك ماه از 190 ماه قمري كه دفعات رؤيت هلال از هنگام خواب ديدن تا هنگام فوت بيرونى باشد ( ووى در نسخهيى از رسالة الفهرست ديده بوده ) كمتر است : 1 - 189 - 190
گوييم اوّلا ، اين تعداد 189 ماه قمري پايه وأساس معقول ومعتبر وقابل محاسبهيى ندارد . ثانيا ، نسخهيى از رسالة الفهرست كه وى زيردست داشته وبدان نگريسته ، يا مخدوش بوده كه در آن عدد 191 ماه قمري ( كه ما با استدلال وعدد ورقم ثابت كرديم كه در نسخهء أساس رسالة الفهرست بوده ) به غلط 190 نوشته شده بوده ، ويا اينكه نسخهء مورد مراجعهء غضنفر صحيح وسالم بوده ولى وى به اشتباه عدد 191 را 190 خوانده است . وبه دنبال آنچه نقل شد ، دربارهء اين اختلاف يك ماه ( بر أساس
تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 101
مساهمون: مؤلف مجهول
صپيشگفتار ١٠١