تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تناسب آيات ( فارسى ) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١

فصل چهارم وجود سجع در قرآن كريم

پس از آنكه در جريان تفصيل جايگاه و موقعيت فواصل آيات قرآن كريم و همچنين اقسام چهارگانه آن طورى كه علما بيان تفصيل داده‌اند قرار گرفتى ، اينك توجه خود را به يك جنبه و بعد ديگر در مورد آيات ، منعطف مىنماييم و آن مسئلهء « سجع » است كه آيا در قرآن كريم چيزى به نام سجع وجود دارد يا نه ؟ نخستين كسى كه در اين زمينه وارد شده و در مورد آن سخن گفته و وجود آن را در قرآن كريم به طور كلى انكار كرده و اينكه مقام و شأن قرآن كريم از مبتذلات اهل تكلف در كلام بالاتر است ، دانشمند بزرگ ، استاد ابو الحسن علىّ بن عيسى رمانى است كه گفتار ايشان قبلا از نظر شما گذشت . وى گفته است : وجود فواصل در مورد آيات قرآن ، عين بلاغت و اسجاع و سجع در آن عيب ( و ضد بلاغت ) است ؛ زيرا فواصل ، تابع معانى است . و اما سجع و اسجاع به عكس ؛ يعنى در آن معانى ، تابع الفاظ است . و در حقيقت همان وارونه جلوه دادن دلالت حكمت‌آميز كلام است . به عبارت ديگر : كلام حكمت‌آميز در دلالت را وارونه و بر خلاف حكمت در آوردن است ( و فرض اين است كه