عدم ارتباط آيات ، طرح و ابتكار شده است .
فرقهاى ديگر از خاورشناسان - كه اكثريت را تشكيل مىدهند - معتقدند :
بايد ريشهء اين عيب و نقص را در طرز كار صحابه جستجو كرد ؛ يعنى آنگاه كه آنها به جمع و تأليف قرآن كريم پرداختند و به ترتيب آيات و تنظيم آنها در قالب و محدودهاى به عنوان « سوره » ها اقدام كردند ، اين خلط و پراكندگى و پريشانى را در قرآن كريم به ارمغان آوردند .
دكتر « محمد عبد اللّه دراز » پس از طرح نظريّهء مستشرقان و بيان و توجيه عاميانهء آنها ، مىگويد : اين تفسيرها و تحليلهاى سطحى و پندارگونه را نبايد در خور اعتنا دانست ؛ زيرا علماى اسلامى متّفقا مىگويند : سورههاى قرآن كريم ( به همان ترتيبى كه هم اكنون تلاوت مىكنيم ) تنظيم شده و همزمان با حيات رسول اكرم - صلى اللّه عليه و آله و سلم - به همين وضع بوده ، و چنين هيئت و تركيبى ( قبل از اقدام صحابه ) در زمان حيات آن حضرت در « سورهها » وجود داشته است .
بنابراين ، بىهيچ ترديدى روشن است كه يك طرح و نقشهپردازى واقعى و تعيينكنندهء حدود و مرزها براى « سوره » وجود داشته است . و اين طرح و نقشهپردازى در رابطه با هر سورهاى از قرآن كريم ، متشكل از ديباچه و موضوع و خاتمه مىباشد . و اين طرح از سوى خدا به پيامبرش ابلاغ گرديده و دست هيچ بشرى براى ترتيب آيات در « سورهها » و چنان طرح و نقشهپردازى ، دخالت نداشته است .
و همچنين بىهيچ ترديد و هيچگونه نزاع و اختلاف ، روش قرآن كريم ( با همين ترتيب چنين طرحى ) در كنار هر كتابى ، چه در ادبيات و چه در هر عرصهء ديگر علمى ، بىنظير مىباشد . و تاكنون هيچ نوشتارى بدين نحو تأليف نشده و نخواهد شد .
از آنجا كه « سورههاى » قرآنى از نتايج و مسببات اوضاع و شرايط نزول و انگيزههاى متنوع و ويژه و يا انگيزههاى كلى نزول آن مىباشد ، بايد وحدت
تناسب آيات ( فارسى ) — صفحة 34
مساهمون: الشيخ محمد هادي معرفة
ص٣٤