تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تناسب آيات ( فارسى ) — صفحة 137

مساهمون:

ص١٣٧
3 - و نيمى از حروف رخوت « 1 » را در بر گرفته‌اند كه عبارتند از : « ل ، م ، ر ، ص ، ه ، ع ، س ، ح ، ى ، ن » . 4 - و نيمى از حروف « شديده » « 2 » را نيز به خود اختصاص داده‌اند ، كه عبارتند از : « ا ، ك ، ط ، ق » . 5 - و نيمى از حروف « مطبقه » « 3 » را هم كه عبارتند از : « ص ، ط » به خود اختصاص داده‌اند . 6 - و نيمى از حروف « منفتحه » « 4 » را كه عبارتند از : « ا ، ل ، م ، ر ، ك ، ه ، ع ، س ، ح ، ق ، ى ، ن » نيز در بر مىگيرند . 7 - و نيمى از حروف « مستعليه » « 5 » را كه عبارتند از : « ق ، ص ، ط » . 8 - و نيمى از حروف « منخفضه » « 6 » را كه عبارتند از : « ا ، ل ، م ، ر ، ك ، ه ، ى ، ع ، س ، ح ، ن » .
هامش
( 1 ) رخوت ضد « شدت » و در لغت به معناى نرمى و سستى است . حروف رخوت عبارتند از : « ث ، ح ، خ ، ذ ، ز ، س ، ش ، ص ، ض ، ظ ، غ ، ف ، و ، ه ، ى » و پنج حرف كه صفت « متوسط » يعنى حالتى بين شدت و رخوت دارند عبارتند از : « ل ، ن ، ع ، م ، ر » . ( 2 ) حروف شديده عبارتند از : « أ ، ب ، ت ، ج ، د ، ط ، ق ، ك » . ( 3 ) حروف مطبقه حروفى هستند كه براى تلفظ آنها سطح زبان بالا رفته و با سقف دهان منطبق مىشوند و عبارتند از : « ص ، ض ، ط ، ظ » . ( 4 ) انفتاح ضد اطباق و در لغت به معنى باز و گسترده شدن است . حروف منفتحه عبارتند از : همهء حروف بجز چهار حرف « ص ، ض ، ط ، ظ » . ( 5 ) حروف « مستعليه » حروفى هستند كه در تلفظ آنها ابتدا زبان به طرف سقف دهان بالا آمده و تغيير حجم دستگاه تكلم ، موجب درشت و پرحجم ادا شدن اين حروف مىشود . و آنها عبارتند از : « ص ، ض ، ط ، ظ ، غ ، ق ، خ » . ( 6 ) حروف منخفضه يا مستفله ، متضاد حروف مستعليه هستند ؛ يعنى پايين آمدن زبان و تغيير حجم دستگاه تكلم ، موجب ظرافت صوت اين حروف در مخرج مىشود . حروف مستفله شامل همهء حروف بجز مستعليه مىشود .