د - سورهء « مجادله » :
قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجادِلُكَ . . .
.
ه - سورهء « حاقه » :
الْحَاقَّةُ مَا الْحَاقَّةُ وَ ما أَدْراكَ مَا الْحَاقَّةُ . . .
« 1 » .
و - سورهء « طارق » :
وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ . . .
« 2 » .
ز - سورهء « غاشيه » :
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ . . .
« 3 » .
ح - سورهء « انشراح » :
أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ . . .
« 4 » .
ط - سورهء « علق » :
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ . . .
.
ى - سورهء « قارعه » :
الْقارِعَةُ * مَا الْقارِعَةُ * وَ ما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ . . .
.
ك - سورهء « فيل » :
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ . . .
.
ل - سورهء « ماعون » :
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ . . .
.
م - سورهء « كوثر » :
إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ . . .
.
ن - سورهء « نصر » :
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ وَ رَأَيْتَ النَّاسَ . . .
« 5 » .
و ساير سورهها يا با قسم خطير و غليظ ، بخاطر ارج نهادن و بزرگ شمردن شأن و مقام كلام الهى ، آغاز گرديده و يا با تهديد بسيار تلخ كه به علّت متوجه ساختن عباد به شدت و سختى موقف و صلابت موضع حق در مقابل باطل .
هامش
( 1 ) در هر دو سوره ، مخاطب رسول خاتم - صلوات اللّه عليه و آله - بوده و لطف كلام در ايجاد انگيزهء جستجو و تفحص در آيات بزرگ الهى بوده و تعجب و شگفتى رسول خدا - صلى اللّه عليه و آله - را از اين حادثهء بزرگ و آيات بزرگ الهى ، بر مىانگيزاند كه در برابر اين همه آيات و دلايل ، بازهم بشر بيدار نگشته و به ضلالت خويش ادامه مىدهد .
( 2 ) در هر دو سوره ، مخاطب رسول خاتم - صلوات اللّه عليه و آله - بوده و لطف كلام در ايجاد انگيزهء جستجو و تفحص در آيات بزرگ الهى بوده و تعجب و شگفتى رسول خدا - صلى اللّه عليه و آله - را از اين حادثهء بزرگ و آيات بزرگ الهى ، بر مىانگيزاند كه در برابر اين همه آيات و دلايل ، بازهم بشر بيدار نگشته و به ضلالت خويش ادامه مىدهد .
( 3 ) در سورهء غاشيه نيز عظمت و بزرگى « قيامت كبرى » را تصوير مىنمايد كه در تمامى اين سنخ آيات ، از باب « إيّاك أعنى يا جارتي » است .
( 4 ) در اين سوره ، خطاب به صورت ماضى بعيد آمده و اثبات نعم الهى را براى رسول خدا - صلوات اللّه عليه و آله - متذكر مىشود ؛ يعنى شرحنا صدرك . . . كه در واقع نهايت لطف و صميميّت را مىرساند .
( 5 ) در همهء اين موارد ، عنايت و رمز و رازى كه بين حضرت احديّت و رسول خاتم - صلوات اللّه عليه و آله - هست ، براى ما چندان قابل درك نيست كه به قول معروف : ميان عاشق و معشوق رمزى است ، چه داند آنكه اشتر مىچراند .