4 - ثنويه يعنى دوگانهپرستان و قائلين به دو مبدء از قبيل فرقهء مانويه و ديصانيه و . . . مىگويند :
مبدء خيرات و نيكىها نور است و مبدء شرور و بديها ظلمت است و مبدء نور قادر بر شرور نيست چون سنخيتى ميان آن دو نيست و مبدء ظلمت هم به همين دليل قادر بر خلق خيرات نيست .
جواب ما : همان دو جوابى كه از مجوسيه داديم از اين گروه نيز داده مىشود و نيازى به تكرار نيست .
5 - نظام كه يكى از متكلمين نامى معتزله است مىگويد :
قدرت خداوند محدود است از اين جهت كه تنها بر فعل حسن قادر است و بر فعل قبيح قادر نيست فى المثل ظلم بر خداوند محال است بدليل اينكه اگر بخواهد فعل قبيح انجام دهد بايد داعى و انگيزه داشته باشد و در خداوند داعى بر فعل قبيح نيست زيرا كه دواعى فعل قبيح عبارتند از :
1 - جهل به قبح ، اين داعى در خدا نيست چون او عالم على الاطلاق است .
2 - نيازمندى ، اين داعى نيز در خدا وجود ندارد چون او غنى مطلق است .
3 - مجبور بودن اين نيز در ذات حق وجود ندارد چون او قيوم همهء موجودات و قاهر بر هر چيزى است و مقهور كسى نيست وقتى كه داعى بر فعل قبيح نبود پس صدور فعل قبيح از خداوند محال است پس خدا از فعل قبيح عاجز است .
شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 89
مساهمون: العلامة الحلي
ص٨٩