عبارتست از آن منفعت و سودى كه عائد انسان مىشود و اين صفت دارد شخص مستحق آنست و اين صفت دارد همراه با تعظيم و تكريم و گراميداشت مىباشد در قيامت هنگام ورود مؤمنين به بهشت فرشتگان بر درهاى بهشت ايستاده و با نهايت تكريم مىگويند : سلام عليكم طبتم فادخلوها آمين يعنى درود بر شما بفرمائيد و وارد بهشت شويد درحالىكه در نهايت ايمنى و آرامش خاطر هستيد .
5 - تعريف ذم :
الذم قول ينبئ عن اتضاع حال الغير مع قصد التوضع يعنى مذمت عبارتست از گفتارى كه خبر مىدهد از پستى و بىقدرى ديگرى درحالىكه همراه با قصد اتضاع و تحقير و توهين او است مثلا مولائى به عبدش مىگويد :
خاك بر سرت كنند چرا كفران نعمت كردى و از طاعت من سر پيچى نمودى .
6 - تعريف عقاب :
العقاب هو الضرر المستحق المقارن للاستخفاف و الاهانة يعنى عقاب و كيفر عبارتست از ضرر و زيانى كه در قيامت به انسان مىرسد و داراى دو صفت است :
1 - شخص كارى در دنيا كرده كه استحقاق اين ضرر را دارد .
2 - اين زيانرسانى همراه با كوچك شمردن و توهين كردن به شخص است در قرآن مىخوانيم : كه به جهنميان خطاب مىشود :
اخْسَؤُا فِيها وَ لا تُكَلِّمُونِ
يعنى خفه شويد و خاموش باشيد در جهنم و سخن مگوئيد كه در عرب تعبير به اخسئوا براى اسكات كلب گفته مىشود نكتهاى كه در خاتمه مطلب اول يادآورى مىكنم اينكه :
مدح و ذم با ثواب و عقاب چه نسبتى دارند ؟ بدون ترديد عند العقلاء و در