اعتراض سوّم : شايد اين تكاليف دنيويه براى شكر نعمتهاى سابق باشد نه براى ثواب اخروى .
جواب ما : اولا در شكر نعمت مشقت معتبر نيست و ثانيا طلب فعل شاق براى خاطر شكر نعمت ، نعمت خدا را از نعمت بودن خارج ساخته و با لطف الهى ناسازگار است .
( مطلب چهارم ) ( ضرورت تكليف )
پس از گفتگو پيرامون حسن و بايسته بودن تكليف راجع به ضرورت تكليف بايد بحث كنيم :
سؤال اينست كه : آيا وجود تكاليف در ميان انسانها لازم و ضرورى است يا خير ؟ به بيان ديگر : آيا به مقتضاى حكمت الهيه جعل تكاليف و وجود امر و نهى بر خداى حكيم لازم و ضرورى است يا خير ؟ .
دانشمندان اشعرى مسلك ضرورت و وجوب تكليف را منكرند زيرا حكمت الهى را به آن معنا كه ما قبول داريم قبول ندارند ولى دانشمندان عدليه طرفدار ضرورت تكليف هستند و دليلشان اينست كه :
اگر خداوند انسانهاى واجد شرائط تكليف را مكلّف نكند لازم مىآيد اغراء در قبيح و اللازم باطل فالملزوم مثله .
بيان ملازمه : خداوند ما انسانها را آفريده و به ما هم نعمت عقل و اراده و وجدان يا نفس لوامه مرحمت فرموده و هم تمايلات و غرائز سركش را به