اعتراف به گناه چه مفهومى دارد ؟
1 -
وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ . . .
« انعام 94 » .
2 -
ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ . . .
« مدثر 45 » .
3 -
كُلَّما أُلْقِيَ فِيها فَوْجٌ . . .
« ملك 96 » .
دسته دهم : آياتى كه دلالت دارند بر اينكه كافران در روز قيامت حسرت مىخورند و از كفرشان نادم مىشوند از خدا مىخواهند كه آنان را برگرداند ولى سودى ندارد و هكذا عاصيان امت اسلامى حال اگر جبر است ديگر حسرت و ندامت و تقاضاى رجعت چه مفهومى دارد ؟ .
1 -
وَ هُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيها رَبَّنا أَخْرِجْنا
« فاطر 35 » .
2 -
رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً
« مؤمنون 102 » .
3 -
وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ
« سجده 13 » .
4 -
أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً
« زمر 60 » .
و غير از آيات مذكور از آيات فراوانى كه دليل بر آزادى و اختيار مىباشند .
حال ما هستيم و دو دسته آياتى كه به حسب ظاهر با يكديگر متعارضند چه بايد بكنيم ؟ .
به نظر ما آيات دسته دوّم يعنى آنها كه ظهور در اختيار دارند بر آيات دسته اوّل از جهاتى ترجيح دارند :
1 - آيات اختيار چندين برابر آيات جبر است و عند المعارضه مقدم مىشوند .
2 - وجدان انسان هم مؤيد اين معنا است كه بشر در افعال خويش