واجب باشد و اللازم باطل فالملزوم مثله .
بيان ملازمه : روشن است كه اگر فعلى از افعال خود ما بود وجهى ندارد كه ديگرى را بر آن شاكر باشيم بلكه بايد از خودمان متشكر باشيم .
بيان بطلان لازم : اجماعى است ، پس ملزوم هم باطل است .
جواب ما : شكر خدا نه بر خود ايمان است بلكه بر توفيق خدا و تسهيل اسباب و آماده كردن وسائل است چون ايمان ما حاصل از دعوت انبياء و ترغيب اولياء و تعليم علماء دين است و اينكه خدا ما را قدرت داده كه بتوانيم ايمان بياوريم او را شاكريم و اينها از افعال ما نيستند بلكه فعل خداوند است خلاصه خدا را بر لطف او و زمينهسازى او بر ايمان ما شاكريم .
دليل نهم : ادلهاى كه تا به حال ذكر شده عموما استدلال عقلى بودند ولى دليل نهم استدلال نقلى است و آن اينكه اشاعره به آياتى چند از قرآن كه از آنها بوى جبر مىآيد و يا ظهور در جبر دارند استدلال كردهاند به منظور اثبات اينكه انسان مجبور است و آن آيات عبارتند از :
1 - قرآن فرموده :
اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
يعنى خداوند آفريننده هر چيزى است و از جملهء اشياء همانا افعال بندگان است پس اللّه خالق افعال العباد .
2 - قرآن فرموده :
وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ
يعنى خدا شما را و اعمالتان را آفريده پس خالق و فاعل افعال ما خدا است .
3 - قرآن فرموده :
خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ
يعنى خداوند بر دلهاى كافران مهر زده و قادر بر ادراك حقايق نيستند پس جبر است .