وتسديسش وتربيعش هر دو « 1 » زير زمين بود أو را دو دست چپ خوانند .
وگفتند كه سبب لقب كردن طاهر بوشنجه را ذو اليمينين « 2 » آن بود كه دليلش
هامش
( 1 ) - خد ( هر دو ) ندارد .
( 2 ) - مقصود أبو الطيّب طاهر بن حسين بن مصعب پوشنگى إيراني است كه سر سلسلهء خاندان طاهريان واز بزرگترين ياران وأنصار مأمون عبّاسى بود . مأمون أو را از مرو ببغداد بجنگ برادرش محمّد امين فرستاد ( سنهء 195 ه ) وسر كردهء سياه امين در اين جنگ علىّ بن عيسى بن هامان بود . طاهر از مرو روانه شد وبغداد وشهرها كه در راه أو واقع شده بود همه را بگرفت وعليّ بن عيسى را بكشت وامين را نيز بگرفت وبفرمان مأمون بقتل رسانيد ( سنهء 198 ه ) .
طاهر در شوّال سنهء 205 از طرف مأمون بحكومت خراسان مأمور شد واندر ماه ربيع الاخر سال 206 بخراسان آمد ويكسال ونيم حكومت راند وآخر كار در يكى از روزهاى آدينه نام مأمون را بعمد از خطبه بيفكند وخود را پادشاه مستقلّ خراسان خواند ودر مرو روز شنبه 5 روز بآخر ماه مانده در ماه جمادى الاخر وبنوشته طبري جمادى الأولى از سنه 207 درگذشت وپسر خويش طلحة بن طاهر را خليفت كرد . ولادتش در سال 159 بود .
پوشنگ يا فوشنگ وبتعريب بوشنج شهركى است در خراسان كه در درّه كوهى واقع شده ومسافتش تا هرات حدود هفت فرسنگ است .
گويند در آنوقت كه در بغداد ببزرگترين درجهء ترقى وجاه وجلال رسيده بود يكى باو گفت آيا اين مقام ومنزلت بر تو خوش ميآيد وآرزوئى بالاتر أزين دارى . جواب داد خوش نيايد چرا كه پيرهزنان پوشنگ را نمىبينم كه از فراز بأمها بنظارهء من آمده باشند . يعنى اين جاه وجلال را در وطن وبنزديك همشهريان خويش خواستمى نه در شهر بيگانه .