خوارزمشاه داشته است در دربار سلطان محمود بخوبى معروف وشناخته شده بود ، هرچه گوباش در بهار سال 408 ه ق همراه موكب سلطان محمود به غزنه [ - غزنين ] رفت واز آن تاريخ تا پايان عمرش كه 440 ه ق است مقيم غزنه بود وهمانجا وفات يافت .
قصيدهء شاهكار عنصرى كه بمطلع ذيل آغاز مىشود مربوط بهمان واقعهء فتح خوارزم سلطان محمود غزنوى است :
چنين كنند بزرگان چو كرد بايد كار * چنين نمايد [ خ : بماند ] شمشير خسروان آثار
* * * يكى از دلايل صريح ومسلّم اين كه ابوريحان در سال 408 ه ق كه تاريخ بازگشت سلطان محمود غزنوى از فتح خوارزم به غزنه است در حضرت وى بغزنه بود ، حكايتى است كه از صحبت خودش با سلطان محمود در آن سال در كتاب الجماهر في معرفة الجواهر « 1 » ذكر كرده وچند جملهء مورد استناد ما بدين قرار است :
« وليذكرنى من الأمير الماضي يمين الدّوله محمود رحمه اللّه . . . سنه منصرفه من خوارزم وقد انجزّ حديثه إلى حكم المنجّمين له في ما بقي من عمره بضع عشر سنة فقال . . .
فقلت له اشكر ربك واستحفضه رأس المال وهو الدولة والاقبال » .
ابوريحان ودربار غزنويان
بطورى كه گفته شد از بهار سال 408 ه ق ابوريحان تا آخر عمر در دربار سلاطين غزنوى در غزنه بود .
بزرگترين فايدهيى كه از ايّام دولت سلطان محمود عايد ابوريحان گرديد وپرتو فيض آن بهمهء دانشمندان جهان رسيد آنست كه همراه موكب وى به
هامش
( 1 ) - ص 26 - 27 طبع حيدر آباد دكن .