اولمفياس 78 « 1 » خوانند وبسريانى كبيستا « 2 » . وچون بتازى گردانى كبيسه بود اى انباشته « 3 » ، كه چهاريكهاى روز اندرو انباشته همى آيد روزى تمام .
وپارسيانرا از جهت كيش گبرگى نشايست كه سال را بيكى روز كبيسه كنند .
پس اين چهاريك روز را يله همى كردند تا از وى ما هي تمام گرد آمدى بصد وبيست سال .
وآنگاه اين ماه را بر ماههاى سال زيادت كردندى تا سيزده ماه شدى ونام يكى ماه اندرو دوبار گفته آمدى . وآنسال را بهيزك خواندندى « 4 » . وسپس « 5 » نيست شدن ملك وكيش ايشان اين بهيزك كرده نيامده است باتّفاق .
وامّا قبطيان كه أهل مصراند اين چهار يك روز را پيش از زمانهء أغسطس يله كردندى تا از وى سالى « 6 » تمام حاصل شدى بهزار وچهارصد وشست سال . آنگه از جملهء سالهاى تاريخ يكسال افكندندى « 7 » . زيرا كه همانست اگر يكى افكنند يا يكى بر سألها فزايند آنگه دو سال را « 8 » يكى شمرند . وامّا اندر سال قمري از آن پنجيك وشش يك روز ، بسيوم سال روزى تمام شود وروزگار سال سيصد وپنجاه وپنجروز .
هامش
( 1 ) - اولمفلياس . خد . خ . شايد بازيهاى چهار سالهء يونانيانOlimpipueمربوط بهمين اولمقياس باشد .
( 2 ) - كبيشتا ، خ .
( 3 ) - أبو عبد اللّه محمد خوارزمي متوفى 387 در كتاب مفاتيح العلوم نيز تصريح كرده است كه لفظ كبيسه از سريانى بعربي آمده است « وتسمّى تلك السّنة كبيسة واللّفظ سريانيّة معرّبة » .
( 4 ) - نگارنده احتمال ميدهد كه لفظ بهيزك كه بتبديل باء وواو بيكديگر وهيزك نيز آمده است از ريشهء ( به ) بمعنى خوب ريخته شده است مانند پاكيزه از پاك . وماه كبيسه در جزو رسوم وآداب هندوان وايرانيان قديم پاكيزه ومحترم بوده است .
( 5 ) - وز پس ، خ . س .
( 6 ) - سال ، خد .
( 7 ) - سالى بيفكندندى ، خ .
( 8 ) - خد ( را ) ندارد .