گردنگاه أو . واز بهر اين أو را گهگاه پارهء أسب خوانند . ونوزدهم صورت فرس ثاني اى أسب دوم . وآن چون نيمهء پيشين أسب است « 1 » با دو پر . وپاى ندارد ، زيرا كه نيمهء زيرينش بريده است « 2 » چون گاو كه بصورتهاى بروج گفتيم . وبيستم صورت اندروميدا « 3 » . ونيز أو را المرأة التي لم تربعلا خوانند ، اى آن زن كه شوى نديده است . ونيز أو را مسلسله خوانند اى بزنجير بسته . وأو چون زنى است ايستاده واين زنجير بوالحسين پسر صوفي « 4 » ميان دو پاى أو همى كند . وامّا اراطس 50 « 5 » آنك اين صورتها را كرده است ، اين زنجير بدودست أو همى دركند ، تا چون آويختهاى باشد بدان . وصورت بيست ويكم مثلث اى سه سو . وصورت أو همچون نام اوست .
صورتهاى جنوبي كدامند
نخستين صورت قيطس « 6 » . واين جانورى است در درياى ودو دست دارد ودنبالش چون آن مرغ . ودوم صورت جبار اى بزرگ منش . چون مردى است كمر شمشير بسته . وسوم صورت نهر ، اى جوى . ودر أو پيچهاست . وچهارم صورت أرنب اى خرگوش . وپنجم صورت
هامش
( 1 ) - امّا نيمهء اوّلش مانند أسب است ، خد .
( 2 ) - زيرا كه بر نيمه بريده است ، حص .
( 3 ) - از ألفاظ قديم يوناني است كه در مجسطى وكتب نجوم وهيئت اسلامى بعين باقي مانده استandromedaوآنرا در عربى المرأة المسلسله نيز گويند . اندرومد ، حص . اندرواميذ ، خد .
( 4 ) - يعنى أبو الحسين عبد الرّحمن عمر صوفي شيرازي صاحب كتاب الكواكب والصّور معروف بصور فلكى عبد الرحمن كه در أواسط قرن چهارم هجرى تأليف وبغالب زبانها ترجمه شده است . وفات عبد الرحمن در 376 هجرى مطابق 986 ميلادي اتّفاق افتاد .
( 5 ) - 51 مقصود اراتسeratosthenesمنجّم ورياضىدان معروف يونان است كه 276 پيش از ميلاد متولّد شد و 194 قبل از ميلاد وفات يافت ، تولّدش در يكى از شهرهاى افريقا وتحصيلاتش در اسكندريّه وآتن بود . وهموست كه در 250 پيش از ميلاد ميل كلّى را 23 درجه و 46 دقيقه استخراج نمود وفاصلهء زمين را از آفتاب وابعاد وقوس يكدرجه نصف النّهار زمين را معين كرد . وابرخس ( هيپاركhipparque) از علماى معروف نجوم وجغرافياست كه در 200 پيش از ميلاد يعنى 76 سال بعد از اراتس متولّد شد هم أصول وقواعد نجومى ورياضى بسيار كشف نمود وبطلميوس دنبالهء عقايد آنها را گرفت ومجسطى را تدوين كرد .
( 6 ) - بأصل يونانيgetusياKetosومعنى آنرا آراطس ما هي گفته است وابن صوفي 52 گويد صورت حيوان دريائى است .