ساعتها چيست وچندگونهاند
ساعتها دوگونهاند . يكى راست است ، وأو را مستوى خوانند .
وهر يكى أزين ساعات « 1 » مستوى تيرى است از بيست وچهار تير از جملهء شباروز . واندازهء أو هميشه يكى باشد . چون روز وشب راست شوند ساعات روز دوازده باشد وساعات شب دوازده . وچون يكى أزين هر دو درازتر شود ساعات أو از دوازده بيشتر گردد وساعات ديگر از دوازده كمتر . واين كمي با آن بيشى برابر بود . وامّا گونهء ديگر است از ساعتها ، أو را معوج « 2 » خواننداى كژ . واين آنست كه هر يكى از روز وشب بدو هميشه دوازده ساعت بود . وهر ساعتي از آن دوازده يكى باشد از روز يا از شب . ولكن اين ساعت بروز دراز درازتر باشد از ساعات روز كوتاه . بلك چون روز مخالف شب خويش گردد ساعات روز نيز مخالف تواند بودن مر عدد ايشانرا بشب ويكى « 3 » اندازه باشند . وساعات معوجّ آنست كه اندازهء ايشان مخالف شود بروز وبشبش « 4 » وعدد يكى باشد . وگروهى ساعات مستوى را معدّل « 5 » خوانند ومعوجّ را زماني .
ساعتي را چند پاره كنند
ساعت وهر چيزى كه أو را يكى نام كنند وبدو بپيمايند بشست پاره راست ببخشيده است « 6 » چنانك گفتيم . وجهودان ساعت را بعددى قسمت كنند كه هژده بار « 7 » چند شست است . وآن هزار وهشتاد بود . ونام آن بزبان عبرى حيلق « 8 » خوانند . وزان نگذرند بباريكتر مگر گاهگاه نيم حيلق گويند .
هامش
( 1 ) - ساعت ، خد .
( 2 ) - معوجّه ، خد .
( 3 ) - بيكى ، خ .
( 4 ) - بشب ، خ .
( 5 ) - معتدل ، خد .
( 6 ) - بخشنده است ، خ .
( 7 ) - يقسمون السّاعة إلى ثمانية عشر ضعفا للستّين ، ع . خ ، هر دهبار . حتما تحريف كاتب است .
( 8 ) - خ ، در يكجا ( جلو ) وجاى ديگر مانند متن . حص ، حلق وجبلق . ع ، حليق وحليف .