زوج الزّوج كدامست
اين آنست كه بدو نيمه شود ونيمهء أو بدو نيمه شود وهمچنين هميشه تا بيكى رسد چون هشت .
زوج الفرد كدامست
اين آنست كه يكبار بدو نيم شود وبس . وبيكى نرسد چون ده .
زوج الزّوج والفرد كدامست
اين آنست كه بدونيم بيش از يكبار شود وبيكى « 1 » نرسد چون دوازده .
فرد الفرد كدامست
اين آنست كه أو را عددي فرد بشمارد فرد بار چون نه كه أو را سه بسه بار بشمرد . وچون پانزده كه پنج أو را بسه بار بشمرد .
وسه أو را بپنج بار بشمرد .
عدد اوّل كدامست
اين آنست كه أو را جز يكى نشمرد وأو را هيچ پاره نبود مگر آنك همنام أو بود . چون پنج كه هيچ عدد أو را نشمرد ويكى أو را پنج بار بشمرد . واين يكى أو را پنجيك بود از نام أو آورده . وهيچ جزو ندارد جز پنجيك . وهفت نيز همچنان است ، كه يكى أو را بشمرد « 2 » وأو را هفتيك باشد همنام وجز هفتيك ندارد .
عدد مركّب چيست
اين آنست كه أو را دو عدد يا بيشتر بشمرند . وأو را پارهها بود جز بهمنام . چون شش كه يكى أو را بشش بار بشمرد وشش يك أو باشد . ودو أو را بسه بار بشمرد وسه يك أو باشد . وسه أو را بدو بار بشمرد ونيمهء أو باشد .
عدد مسطّح كدامست
آنست كه از دو عدد بجاى آيد كه يكى چند بار ديگر كنى اگر اين دو عدد يكديگر را راست باشند اين مسطّح كه ازان گرد آيد مربع باشد ويكى أزين دو عدد أو را جذر باشد همچون سه كه سه بار كنى نه
هامش
( 1 ) - وليكن بيكى ، ع .
( 2 ) - كه جز يكى أو را هفت بار نشمرد ، خ .