تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 25

مساهمون:

ص٢٥

نسبت متكافى « 1 » كدام است

اين آنست كه دوم وسوم بيكى جانب باشند . واين به كپان پيدا آيد كه نسبت دورى عقرب كه جاى آويختن زنجيرهاست 28 از علاقة ، بدوري ناره از علاقة ، هميشه چون نسبت گرانى ناره است بگرانى بار .

قوّت وطول چه باشد

مربّع را قوّت خوانند وطول پهلوى اوست . چون گويند كه قوّت فلان خطّ چند فلان خطّ وفلان خطّ ، بدانكه مربّع أو همچند مربّعها آن هر دو خطّ است .

مكعّب چيست

شكلى است مجسّم همچون كعبتين نرد گرد بر گرد أو شش مربّع تا درازا وپهنا وبالاى أو « * » يكسان باشد .

منشور چيست

أو شكلى است كه بر پهلوهاء أو سه سطح مربّع باشد يا مستطيل ودو مثلّث يكى زير ويكى زير . وگاه باشد كه آن مربّعها معيّن باشند ومستطيل‌ها شبيه بالمعيّن .
هامش
( 1 ) - تكافى النّسبة ، خد . ( * ) - توضيح آنكه دو شكل مكعب ومنشور الحاقى نگارنده است ودر هيچ كدام از نسخ فارسي وعربى وجود ندارد ( جلال همايى )
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 25 | أبو ريحان البيروني