تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 146

مساهمون:

صمقدمه ١٤٦

ت

تا : بعلّت اينكه . وقتيكه . غايت ونهايت . تابستانى : صيفي همچون كشتهء تابستانى ونقطهء انقلاب تابستانى . تابستانگاه : فصل وموقع تابستان . تابش : شعاع . تاريك وروشن : مظلمه ونيّره در اصطلاح نجوم . تازيان : تا زنده « هر دو چون دو أسب تازيانند برابر » ص 74 وجمع تازى بمعنى عربان مكرّر ومعروفست . تاوان : غرامت ص 430 تاويدن : مرادف تابيدن بتبديل وأو وباء بمعنى تحمّل كردن وتاب آوردن « برو چندان بار نهاده آيد كه نتاود كشيدن » 511 . تخمين : مرادف حزر يعنى اندازه معيّن كردن بگمان وتقريب . واين كلمه بنقل صاحب مجمع البحرين از أبو حاتم لغوى فارسي معرّب است واگر اين عقيدة درست باشد ظاهرا اين كلمه را از گمان وخمان پهلوى گرفته‌اند . تذرگ : تگرگ 165 . تربيع چپ : تربيع أيسر 346 . تربيع راست : تربيع أيمن 346 . تربيع دوم : تربيع ثاني . ص 83 تربيع نخستين : تربيع اوّل . 83 ترنگبين : ترنجبين وبتازى منّ « ومنّ اى ترنگبين » ص 375 . تسديس چپ : تسديس أيسر نظير تسديس از خانهء سوّم 345 . تسديس راست : تسديس از خانهء يازدهم ص 345 . تندر : رعد 165 . تنك : بضمّ اوّل ودوم بمعنى لطيف ونازك همچون : « هر درختى كه ميوهء أو شيرين است كم چربش يا تنك پوست چون زردآلو وانجير وشفتالو » ص 373 . تنومندى ستاره : جرم ستاره در اصطلاح ابعاد واجرام ص 145 و 154 . تنه - تن : جسم وجرم همچون : « تنهء آفتاب » يعنى جرم شمس ص 117 . جسم در عنصريّات وجرم در فلكيّات گفته ميشود . تونگر : توانگر بتفاوت رسم الخطّ يا لهجه يا ترادف ص 387 . تونگرى : توانگرى تهى : صفر در اعداد 47 وخالى بمعنى لغوى وخلأ مقابل ملأ بمعنى اصطلاحى همچون « نه جسم است ونه تهى » -
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 146 | أبو ريحان البيروني