متساوي وأمثال آنها ميگردد اثرى از آنها نمىيابد . فقط شكل ناهنجار نامتناسبى مىبيند كه كاتب ورسّام بدلخواه خودشان هر طور خواسته رسم كرده وخطوط ودوائرى چپ وراست وتو در تو كشيده وكلماتي نابجا نوشتهاند !
أهل فن ميدانند كه اين بىتناسبىها در مطالب رياضى چقدر مطلب را مشكل وخواننده را دچار بهت وحيرت ميسازد .
نگارنده در تمام شش نسخهيى كه در دست داشت كمتر يك شكل صحيح يافت واز اين جهت مدّتى متمادى برنج ومشقّت بىنهايت افتاد تا اشكال كتاب را بصحّت باز آورد واطمينان دارد كه اگر نسختي مطابق دلخواه أستاذ ابوريحان تهيّه نكرده باشد لااقلّ صحيحترين نسخههاست .
اشكال الحاقى نگارنده
نگارنده در پارهيى از موارد ، براي تكميل يا توضيح مطالب واشكال متن بعض اشكال با أرقام وعلائم رسم وهمه جا تصريح كردهام كه اين شكل الحاقى نگارنده است .
اشكال الحاقى مجموعا 23 شكل است بدين قرار :
دو شكل براي منشور ومكعّب ( ص 25 ) . وشكل دست چپ صفحه براي اشكال ماه ( ص 84 ) . نمايش مدار ستارهء قطبى ( حاشية ص 100 ) . دو شكل براي نمايش وسط وتقويم وزاويهء تعديل شمس ( حاشية ص 120 ) . شكل دست چپ صفحه براي أفلاك حامل وممثّل وتدوير ( ص 123 ) . شكل دست چپ از دو شكل بالاى صفحه براي أفلاك حامل ومايل وممثّل وتدوير ومعدّل المسير برسم دوائر ( ص 124 ) .
يك شكل براي خاصّهء وسطى وخاصّهء مرئى وتعديل خاصّه وتعديل مركز ( حاشية ص 127 ) . شكل زيرين از دو شكل براي همهء أفلاك قمر برسم دوائر ( ص 128 ) .
شكل زيرين از دو شكل براي أفلاك عطارد برسم دوائر ( ص 130 ) . أفلاك ستارگان علويّه برسم دوائر ( ص 131 ) . نطاقات ( حاشية 141 ) . نطاقات باختلاف آراء ( حاشية 143 ) . دو شكل براي قوس النّهار وقوس اللّيل وسعهء