جدول ستارگان 48 پيكر ( ص 98 - 95 ) يكى از جداول اين كتاب است كه بيشتر از يكماه شبانروز من بر سر تصحيح آن صرف شد تا پس از محاسبات بسيار ومراجعه بنوشتهاى خود أستاذ وديگر استادان فنّ بصحيحترين صورت درآمد .
اين جدول از نسخهء ( حص ) أصلا افتاده ودر نسخهء ( س ) فقط جدول را رسم كرده ونام پيكرها را نوشته امّا شمارهء كواكب را كه أساس كار مىباشد ضبط نكرده ودر ديگر نسخ فارسي وعربى هم بحدّى مغلوط ومغشوش است كه بوصف نميآيد .
خود أستاذ در چند جا پيش وپس جدول ، حاصل جمع كواكب را نوشته وستارگان خارج وداخل هر صورتي را جدا جدا صورت داده است . حال كافى است كه يكجا بواسطهء مشتبه شدن رقم ( د ) به ( ح ) يعنى عدد چهار به سه اشتباهى رخ داده يا كواكب قدر چهارم مثلا بسهو كاتب در قدر پنجم نوشته شده باشد .
اينجاست كه بدلخواه يا بحدس نميتوان تصرّف در متن كرد ، بلكه بايد كاملا بكتب نجومى ومراجع معتبر كه أستاذ بدانجا استناد داشته است وهمچنين بمؤلّفات ديگر خود أستاذ رجوع وهر ستونى را جدا جدا با نهايت دقّت حساب كرد تا صواب از خطا معلوم شود .
وهمچنين جدول ابعاد واجرام ( ص 154 - 159 ) كه تمام عدد ومحاسبه است .
ونيز جدول أطول ساعات ( ص 188 - 191 ) كه أستاذ خود ميگويد حساب كردم وبغايت درستى در جدول نهادم امّا متأسّفانه بغايت نادرستى در دست مصحّح افتاد .
وهمچنين جدول بين التّواريخ وديگر جداول كه در اين كتاب ديده ميشود .
در جداول مدلولات كواكب وبروج ، علاوة بر تحريفات وتصحيحات چيز تازهيى دارد وآن اين است كه بيشتر اين جداول در دو صفحه پشت ورو يارو برو نوشته بوده است وكاتبان نسخ قديمه بتفنّن گاهى دنبالهء يك سطر را از صفحهيى بصفحهء ديگر كشيده وگاهى صفحه را تمام كرده دنباله را در صفحهء بعد نوشته بودهاند .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 121
مساهمون: أبو ريحان البيروني
صمقدمه ١٢١