تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 109

مساهمون:

صمقدمه ١٠٩

چگونگى املاء ورسم الخطّ نسخهء حاضر

خصوصيّات املائى ورسم الخطّى كه در كتب قديم معمول بوده واكنون مهجور است پيش بتفصيل گفتم . رعايت همهء اين خصوصيّات مگر در جائى كه مقصود كليشه كردن عين كتاب خطّى كهنه باشد ، چندان لازم نيست بويژه در كتبي كه فعلا براي استفادهء عموم چاپ وحفظ همهء املاءها ورسم الخطّهاى قديم موجب اشتباه خوانندگان ميشود . نگارنده در املاء اين كتاب حدّ معتدل پيش گرفته ، نه همه را از نظر انداخته ونه چيزى را كه سبب اشتباه ميشود آورده است . حروف : پ ، چ ، ژ ، گ ، وهمچنين دال فارسي و ( كه ) و ( چه ) را برسم الخطّ واملاء معمول كنونى نوشته ، ودر موارديكه خواننده باشتباه نمىافتد وقرائن پيش وپس عبارت طورى است كه لفظ را بخوبى ميفهماند ، نمودارى از رسم الخطّ واملاءهاى قديم را حفظ كرده‌ام . مثلا گاهى ( سايه‌ى ) و ( زيرا كچون ) و ( زيرا كبر ) بجاى : سايهء ، زيرا كه چون ، زيرا كه بر ، نوشته . وهمچنين ( فرمود است ) يا ( فرمودست ) بجاى : فرموده است و ( دايرها ) بجاى دايره‌ها و ( دايره‌اى ) و ( دايره‌يى ) و ( دايرهءى ) . در نسخ قديم اين كتاب : جنانك ، آنك ، آنج ، جنانكه ، جنان‌كه ، آنجه ، آنكه ، آن‌كه ، بچند شكل بوده ومن نيز جابجاى اين رسم الخطّ را آورده‌ام . براي آنكه املا ورسم الخطّ نسخهء أساس وديگر نسخ قديم ، معلوم شده باشد ، علاوة بر كليشه‌ها كه پيش گفتم فصل آخر كتاب را اندر اقسام علم نجوم ( ص 507 - 539 ) تا ممكن بوده است باملاء ورسم الخطّ قديم چاپ كرده‌ام .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 109 | أبو ريحان البيروني