در هر دو نسخهء عربى « 1 » كه بنظر نگارنده رسيد ثبت شده بود ، آنرا با تصحيح از روى كتاب تحقيق ماللهند در حاشيهء ص 274 نقل كردم . واحتمال ميدهم كه اين جدول را هم از روى نوشتهاى خود أستاذ در تحقيق ماللهند الحاق كرده باشند .
5 - در جدول سهام دوازده خانه در نسخهء عربى كتابخانهء مجلس شوراى ملّى كه كاتب آن يكنفر منجّم زادهء أصفهاني است ، براي خانهء هفتم نوزده سهم بجاى شانزده سهم ، وحاصل جمع سهام بيوت را 90 سهم بجاى 87 سهم نوشته باين طريق كه پارهيى از سهام را با تغيير عبارت تكرار كرده است : سهم وقت التزويج لهرمس - سهم الحيلة والتزويج ( ظ : حيلة التزويج - الحيلة في التزويج ) وسهولته - سهم التزويج - سهم حيلة التزويج وتيسيره - سهم الأختان - سهم الخصومات والمخاصمين الخ .
ضمنا بايد دانست كه منجّمان هر كدام بسليقه واستنباط خويش چيزى بر شمارهء سهام مىافزايند . وأزين جهت است كه بگفتهء أستاذ سهمها كه از بهر مسلها ونرخها نهادند شمار نتوان كرد « وامّا السّهام الّتى وضعوها للمسائل والأسعار فعددها غير متناه لانّها تزداد دائما فما من تيس يأتي الّا ويزيد فيها ولعدم التحصيل يبقى على النسخ والاستعمال » .
اتّفاقا نسخ فارسي هم اينجا مثل ديگر جاها اختلاف دارند « 2 » امّا در حاصل جمع سهام موافقاند امّا در هيچ نسخهاى مجموع سهمهاى دوازده خانه 90 سهم نوشته نشده است .
هامش
( 1 ) - مقصود دو نسخهء مدرسهء سپهسالار وكتابخانهء مجلس شوراى ملّى است كه بعد أزين تعريف ميشوند .
امّا معلوم نيست كه اين دو نسخه از روى يكديگر نوشته شده يا هر كدام مأخذى جداگانه داشته است ، نسخهء مدرسهء سپهسالار بسيار مغلوطتر وناقصتر از نسخهء كتابخانهء مجلس است ودر پارهيى از اغلاط با آن مشترك ودر بسيارى منحصر بفرد ميباشد .
( 2 ) - در نسخهء ( س ) نوشته است « طالع واندر وسه سهمست : سهم المال - سهم زندگانى - سهم ايستادن وبقا وخوبى خداوند طالع - سهم خرد وسخن گفتن . - دو خانه ( ظ : دوم خانه ) واندر ودو سهمست :
سهم اوام - سهم يافتن فكنده » الخ .
با آنكه در طالع سه سهم گفته ، پنج سهم شماره كرده است باين اشتباه كه سهم مال وخواسته را دو سهم شمرده ، ويك سهم هم از سهام دوم خانه را جزو طالع آورده ، وآنگاه سهام دوم خانه را دو سهم نوشته است .