العالم العظام ؟ - إلى الأنهار العظام والأودية المشهورة ؟ ) أو من وقت حفرها أو من وقت جرى الماء فيها وفساد ذلك ظاهر جدّا .
عربى
لابدّ من ذلك فإذا كان النيّران متناظرين ومع السّعود أو نظرها ( نظيرهما : نسخة بالتحريف ) وكانا في حظوظهما أو حظوظ السعود فهما قويّان . وان كانا في مواضع لا تلائمهما وعادا هما النّحوس وأسقطت ( ظ : واستعلت ) عليهما وسقط عنهما السّعود وانكسفا أو قربا من عقدتى الجوزهرّ باقلّ من اثنى عشر درجة وخاصّة بالذّنب منهما فهما ضعيفان .
برآورده ، اين طالع وخداوند ساعت بچه لون باشد جويهاى بزرگ را ورودهاى مشهور را . از آغاز كندن ايشان يا از آغاز رفتن آب اندر آن « 1 » واين هر دو فسوسى است وفساد وى پيداست خردمندان را
فارسي 503
از اين چاره نيست . وچون اين هر دو نيّر نيز بيكديگر نگرند وبا سعود يا نظرشان بوند واندر بهرههاى خويش يا آن سعود باشند قوى باشند . واگر بجايها باشند ناسازگار ونحوس با ايشان عداوت گرفته وبر ايشان مستعلى شده وسعود أو فتاده واندر كسوف يا نزديكى رأس يا ذنب بكمتر از دوازده درجه وخاصّه ذنب ، سست باشند .
بالجملة در اين جهت كه تفهيم عربى وفارسي يك كدام أصل وديگرى نقل وترجمه ميباشد جاى شكّ وترديد نيست .
در چند مورد كه تصريح بتاريخ تأليف يعنى سال 420 هجرى قمري موافق 398 يزدگردى و 1341 اسكندرى شده ( صفحات 135 - 136 و 280 و 427 نسخهء فارسي حاضر ) هم فارسي با عربى يكى است بدون هيچگونه تفاوتى . از اينجا نيز پديد ميشود كه نظر أستاذ اين بوده است كه يكى را عينا بزبان ديگر نقل وترجمه كند . وگرنه
هامش
( 1 ) - جملهء « از آغاز كندن » الخ . بصورت استفهام خوانده ميشود .