ميباشد اينگونه احكام فراوان يافته ميشود . « 1 »
هامش
( 1 ) - صاحب كفاية التّعليم ميگويد كتاب قرانات يك كتاب است ليكن منسوبست بدو كس گاهى نسبت ببو معشر بلخى كنند وگاهى نسبت بمحمّد بازيار .
از جمله احكامى كه صاحب كفاية التعليم از كتاب قرانات نقل كرده صورت زايجهء انقراض دولت ساسانى است بدينگونه كه : پيش از سال هجرت بسه ماه وبيست وهفت روز ، سال عالم نو شد روز يكشنبهء سيوم رمضان . ودر وقت نو شدن سال ، قران تحسين بود در برج سرطان ، وطالع سال نيز سرطان بود بدين شكل .
پس بسبب اين قران دليل بر افتادن دولت پارس بود وبالا گرفتن دولت عرب از آن جهت كه چون بسطت دولت پارس در عراق بود وعراق منسوبست بسرطان ومشترى ، چنانكه عرب منسوبست بعقرب وزهره . وزهره در شكل اين طالع مبتز است براي آنكه در برج شرف است ودروتد عاشر بتسويه ، از آنجهت كه درجهء عاشر از حوت است پانزده درجه وسى وشش دقيقه ، وزهره در حوت است هژده درجه وبيست وهشت دقيقه ، ومستعلى در قران مرّيخ است ومرّيخ خداوند عقرب است ودليل حرب است . پس قوم عرب مستولى گشتند بر أهل عراق بحرب . وچون مشترى ساقط بود ، قدر والى عراق ساقط گشت . وچون خداوند طالع ، قمر بود وتدبير بزهره ميداد ومطيع بود زهره را ، بدان سبب كه در خانهء وى بود وزهره أو را قبول ميكرد ، خداوند عراق ، بلاد عراق بعرب داد ومطيع گشت ، وعرب بلاد را قبول كرد . وچون قران در بيستم درجهء سرطان بود ، دولت عراقيان بيش از بيست سال برنداشت ، وچون مشترى خداوند نهم بود وزهره ببرجيّت هم در نهم بود ونهم دليل دين است وزهره مسعود ومستولى بود ومشترى منحوس وساقط ، آن حرب بسبب دين بود ودين عرب مستعلى گشت ودين پارس ساقط شد . وچون زهره را كه مبتزّ بود از حوت سيصد ونود وسه دقيقه باقي بود ، آن از دولت عرب دليل بر سيصد ونود وسه سال بود ، انتهى كلامه .
نگارنده اين حاشية را هم براي نمودن طرز استخراج منجّمان احكام دولتها را از روى قرانات وهم براي اينكه اطلاع تاريخي نسبت بإيران بود نقل كردم . ونيز براي آنكه ضمنا معلوم شود كه احكام منجّمان از چه قرار است ، ودر كتاب التفهيم ابوريحان أصلا اثرى از اينگونه استخراجها نيست تا حكم بر ظهور پادشاهى صاحبقران در سال 469 كرده باشد .