اندازهء رنجى كه در اين راه بردهام كسى جز آنكه با اين رنجها آموخته وزيت فكرت بر سر اين كارها سوخته باشد نتواند دريافت .
بزخم خورده حكايت كنم ز سوز جراحت * كه تندرست ملامت كند چو من بخروشم
امّا در مقابل اين رنج دو گنج گرانبها نصيبم شد كه از غنائم زندگانى من است :
نخست اينكه احياء اثرى كردم كه در سراسر تأليفات فارسي همتا وهمانند نداشت ، وكتابي را مملوّ از دقايق ونكات واصطلاحات علمي وأدبي كه از زمان تأليفش تاكنون ( سنهء 1318 شمسي هجرى و 1358 هجرى قمري و 1939 ميلادي ) نهصد وسى وهشت سال از سنين تامّهء قمري يا نهصد ويازده سال آفتابى ميگذشت ودر طىّ اين مدّت بالاتر از آنچه تصوّر ميرفت دستخوش تحريف كاتبان بيمايه ومتصرّفان كج سليقه شده بود بعين يا بصحيحترين ونزديكترين صورتي كه از زير قلم أستاذ درآمده بود بازآوردم وتقديم پژوهندگان دانش ومعرفت كردم .
ديگر آنكه هر قدر پيش رفتم عظمت مقام علمي وأدبي واخلاقى أستاذ ابوريحان بر من معلومتر وهويداتر گشت ويقين دارم كه بعد از اين هم هرقدر پيش بروم ودر آثار اين أستاذ بلند مقدار كنجكاوى كنم مقامش بلندتر وارجمندتر شناخته خواهد شد ويقين دارم كه اگر ديگران هم كه از من لايقترند خود را بهمين موشكافى در آثار أستاذ خوارزم بدارند بىشك با من همزبان وهم داستان خواهند گشت كه در علماى مشرق پس از اسلام تاكنون أستاذ ابوريحان يگانه وبيهمتاست .
اين بهرهئى بود كه عائد شخص من شد . وامّا خدمتي كه از احياء اين يادگار نامدار شده بهرهاش عامّ ونصيبش شامل است . واگر خدمتي انجام گرفته باشد از بركات دولت ميمون وعهد همايون شاهنشاه بزرگ ما اعليحضرت رضا شاه پهلوى خلدّ اللّه ملكه وسلطانه است كه در عهد همايونش روز بروز آثار سعادت ونيكبختى كشور إيران نمايانتر وأسباب پيشرفت وترقّى هويداتر وروزافزونتر ميگردد . وآنكه مرا باينكار وأدار ووسائل طبع ونشر كتاب را فرآهم ساخت وسلسلهجنبان عشقى شد كه در نهانخانهء