وفرهنگها ذكر شده است .
نمونهء ترجمههاى ابوريحان از سانسكريت بعربي
چنانكه در فصول قبل اشاره شد ابوريحان در اثر مسافرت طولانى بهندوستان ومعاشرت وشاگردى نمودن أو پيش برهمنان وعلماى هندى ؛ خواه آن جماعت كه در هندوستان بودند ؛ وخواه آن دسته كه به غزنين آمد ورفت داشتند زبان سانسكريت را چندان بخوبى آموخت ودر آن تسلّط يافت كه كتب علمي مهم را از آن زبان به عربى ترجمه مىكرد ؛ وبدين سبب يك فضيلت ديگر بر فضائل علمي وأدبي وى افزوده مىشود كه أو را از جمله مترجمان هندى بعربي نيز مىتوان شمرد .
نمونهء ترجمههاى أو از سانسكريت بعربي شش كتاب را ذكر مىكنيم :
1 - ترجمه وتنقيح قسمتى از كتاب سدّهاند ( سيدهانتا ) كه در كتب رياضى وهيئت ونجوم اسلامى بنام زيج سند هند معروف است ؛ از كتب عالي رياضى وفلكيات وطريق محاسبات نجومى هندى ؛ كه خود ابوريحان آن را تفسير مىكند :
« والّذى يعرفه أصحابنا سندهند وهو « سدهاند » اى المستقيم الذي لا يعوج ولا يتغيّر » « 1 » .
توضيحا إبراهيم بن حبيب فزاري متوفى 183 ه . ق بدستور خليفهء دوم عباسى ( 136 - 158 ) كتاب سدهاند يا سند هند را با كمك وهمدستى علماى هندى كه بدربار منصور آمده بودند از هندى بعربي ترجمه كرده بود .
2 - ترجمهء كتاب پاتنجل در عقايد ومعارف الهى هندى ؛ وتدبير تخليص نفس از رباط بدن . « 2 »
3 - كتاب شامل دربارهء موجودات محسوس ومعقول .
هامش
( 1 ) - كتاب الهند ص 118 طبع حيدر آباد دكن .
( 2 ) - وكنت نقلت إلى العربي كتابين أحدهما في المبادى وصفة الموجودات واسمه « سانك » والآخر في تخليص النفس من رباط البدن ويعرف « پاتنجل » : كتاب الهند ص 6 .