خود در نظم و نثر بود ، وى از اولاد ابو الاسود دئلى و از امراى دورهء سلجوقى است او وزارت مسعود بن محمّد سلجوقى را عهدهدار بود ، ديوان شعرش در استانبول چاپ شده ، اشعارش بسيار خوب است و قصيدهء لاميهء او معروف مىباشد . « 1 »
ولادت طغرائى به سال ( 453 ه . ق ) و وفات او ( 515 ه . ق ) اتفاق افتاده است . « 2 » او در علم شيمى اطلاعاتى داشته و مهمترين آثارش به قرار ذيل است :
1 - تركيب الانوار 2 - جامع الاسرار 3 - حقايق الاستشهادات 4 - ذات الفوائد 5 - الرّد على ابن سينا فى ابطال الكيميا 6 - مصابيح الحكمة 7 - مفاتيح الرّحمة 8 - ديوان اشعار او . « 3 »
84 - متنبى ( 303 - 354 ه . ق )
ابو الطيب ، احمد بن حسين بن حسن بن عبد الصّمد معروف به متنبى « 4 » در كوفه به دنيا آمد و در شام پرورش يافت ، سپس شاعر سيف الدّولهء ديلمى شد وى از فحول و اكابر شعرا و ادباى عرب مىباشد ، « 5 » متنبى در شعر و لغت و ادبيات عرب مهارتى به سزا داشت اشعارش در حدّ كمال فصاحت و بلاغت است ديوان اشعار او بارها در مصر و لبنان و برلين و بمبئى و كلكته به چاپ رسيد . « 6 » ازين جهت او را متنبى ( ادعاى نبوت كننده ) گفتهاند كه از كثرت غرورى كه به فصاحت و بلاغت داشت در باديه دعوى نبوت كرد ، در اشعارش اين به خوبى ديده مىشود از كلام اوست كه گويد :
« انا نبى الشّعراء و انا اوّل من تنبى بالشّعر . » « 7 »
وى به سال ( 303 ه . ق ) ولادت يافت ، « 8 » و در سال ( 354 ه . ق ) به قتل رسيد . « 9 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : ريحانة ، ج 4 ، ص 57 .
( 2 ) . ر . ك : معجم ، ج 10 ، ص 58 و 59 ؛ امّا ابن خلكان تاريخ وفات وى را بين سالهاى ( 513 تا 516 ه . ق ) ذكر كرده .
( 3 ) . ر . ك : معجم ، ج 10 ، ص 58 .
( 4 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 44 ؛ ريحانة ، ج 5 ، ص 169 و دائرة ، ج 1 ، ص 363 .
( 5 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 1 ، ص 110 ؛ وفيات ، ج 1 ، ص 44 ؛ ريحانة ، ج 5 ، ص 169 و عرب ، ص 143 .
( 6 ) . ر . ك : المجانى ، ج 3 ، ص 231 .
( 7 ) . ر . ك : ريحانة ، ج 5 ، ص 170 و 171 .
( 8 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 1 ، ص 111 و وفيات ، ج 1 ، ص 46 .
( 9 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 45 .