محدثين و مولدين است ، « 1 » شهرت او باعث شد كه ابو نصر سهل بن مرزبان ازو تقاضا كند كه از بغداد مجموعهاى از اشعارش را براى او بفرستد ، لذا ابن بابك يك جلد از اشعارش را به خط خود و با حواشى زيبا براى وى فرستاد من دفترى زيباتر و خطى نيكوتر يا شكلى باطراوتتر يا لفظى رساتر يا معنئى تازهتر از آنچه در آن مجلد يافت مىشود نديدم . « 2 »
وفات او به سال چهارصد و ده هجرى قمرى در بغداد اتّفاق افتاد . « 3 »
70 - عبد القاهر الجرجانى ( - بين سالهاى 471 تا 474 )
ابو بكر ، عبد القاهر بن عبد الرّحمن جرجانى ، از اديبان بزرگ و استادان علم نحو و معانى و بيان است . تاريخ وفات وى را بين سالهاى 471 تا 474 ذكر كردهاند .
از جملهء آثار او يكى كتاب : الجمل معروف به جرجانيه و ديگر از آثار او كتاب المغنى در شرح ايضاح ابو على فارسى و مختصر المغنى به نام المقتصد و كتاب العمدة در صرف « 4 » و شرح الجمل در توضيح كتاب الجمل است كه پيش ازين ذكرش گذشت .
غير از شرح الجمل كه جرجانى خود بر كتاب خويش نوشته شروح متعدد ديگرى برين كتاب ترتيب يافته است . از آن جمله است شرح ابن السّيّد البطلميوسى ابو محمّد عبد اللّه بن محمد ( م - 521 ) و شرح ابن خروف ابو الحسن على بن محمّد ( م - 609 ) و شرح احمد بن عبد المؤمن الشريشى ( م - 616 ) و شروح متعدّد ديگر . « 5 »
ديگر كتب او عبارتند از : اسرار البلاغة و دلائل الاعجاز ، « 6 » دكتر صفا گويد : بزرگترين دانشمند اين عهد ( قرن پنجم ) كه توانست از عهدهء تأليف كتب معتبر در معانى و بيان برآيد عبد القاهر جرجانى است كه دو كتاب معتبر اسرار البلاغة و دلائل الاعجاز را ، كه نخستين كتابهاى مرتّب و مدوّن در معانى و بيان شمرده مىشوند ، تأليف كرد . امام فخر
هامش
( 1 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 3 ، ص 374 .
( 2 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 3 ، ص 375 .
( 3 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 374 و ريحانة ، ج 7 ، ص 400 .
( 4 ) . ر . ك : صفا ، ج 2 ، ص 322 و فرهنگ ادبيات ، ص 160 .
( 5 ) . ر . ك : صفا ، ج 2 ، ص 322 .
( 6 ) . ر . ك : صفا ، ج 2 ، ص 323 و فرهنگ ادبيات ، ص 160 .