بين بغداد و واسط است ، به خراسان و خوارزم مسافرت كرده و با حريرى صاحب مقامات مكاتبه داشته است ، در زمان خود به كثرت محفوظات و نيكوئى اشعار مشهور بوده . « 1 » وفات وى به سال پانصد و بيست ( 520 ) هجرى قمرى اتفاق افتاده . « 2 »
65 - صاحب بن عبّاد ( 326 - 385 ه . ق )
ابو القاسم ، كافى الكفاة ، اسماعيل بن عبّاد ملقّب به صاحب « 3 » وزير معروف آل بويه .
وى روز 16 ذيقعده سال 326 ه . ق متولد شد ، « 4 » او از خاندان ايرانى است و مورخين او را اهل طالقان قزوين دانستهاند ، « 5 » صاحب در جوانى به خدمت ابن عميد رسيد و پس از فوت او و بركنارى پسرش به وزارت مؤيد الدّولهء ديلمى نائل شد و تا پايان عمر در آن مقام باقى ماند . « 6 »
در اصفهان بساط ادب بگسترد و شعرا و ادبا را به منادمت بگزيد ، « 7 » صاحب در ادبيّات پارسى و عربى تبحّر و استادى كامل داشت ، لذا علاوه بر مقام سياسى و مملكتدارى به شاعران و نويسندگان توجّه خاص داشته است ، خود نيز در علوم ادب و كلام استاد بود و كتابخانهء بزرگى داشت كه تنها فهرست كتبش ده مجلد بود ، از آثار او يكى كتاب المحيط در لغت عربى است . مجموعهء رسائل او نيز در مصر به چاپ رسيده است . « 8 »
ابن عبّاد شب جمعهء 24 ماه صفر سال ( 385 ه . ق ) درگذشت « 9 » ، جنازهاش را از رى به اصفهان بردند و در آنجا به خاك سپردند . « 10 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : معجم ، ج 12 ، ص 26 ؛ فوات ، ج 2 ، ص 135 و ريحانة ، ج 6 ، ص 218 .
( 2 ) . ر . ك : معجم ، ج 12 ، فوات ، ج 2 ، ص 137 و ريحانة ، ج 6 ، ص 218 .
( 3 ) . ر . ك : معجم ، ج 16 ، ص 168 .
( 4 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 94 .
( 5 ) . ر . ك : معجم ، ج 6 ، ص 168 .
( 6 ) . ر . ك : شخصيّتها ، ص 274 .
( 7 ) . ر . ك : در يتيمة ، ج 3 ، ص 189 نام بسيارى از شعرائى كه در خدمت او بودند ذكر شده .
( 8 ) . ر . ك : فرهنگ ادبيات ، ص 314 .
( 9 ) . ر . ك : معجم ، ج 6 ، ص 171 ؛ وفيات ، ج 1 ، ص 94 و صفا : ج 1 ، ص 337 .
( 10 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 94 و ريحانة ، ج 8 ، ص 94 .