1 - الامالى 2 - الحقير النافع در نحو 3 - ديوان شعر يا منتخبات اللزوميات 4 - ذكرى الحبيب در شرح ديوان ابى تمام 5 - راحة اللزوم 6 - رسالة الغفران 7 - الرسائل 8 - رسالة الاغريض 9 - الرسالة السندسيه 10 - رسالة العروض 11 - رسالة الملائكة 12 - رسالة المنيح 13 - سقط الزّند 14 - ضوء السقط 15 - ظهير العضدى 16 - غيث الوليد در شرح ديوان بحترى 17 - اللامع العزيزى در شرح شعر متنبى 18 - لزوم ما لا يلزم 19 - مثقال النّظم 20 - معجر احمد 21 - ملقى السّبيل - بسيارى از آثار فوق الذكر به چاپ رسيده است . « 1 »
17 - ابو العلاء الغانمى :
شرح زندگانى وى بهدست نيامد ناگفته نماند كه در يتيمه شخصى به نام غانم بن ابو العلاء ديده مىشود ، همچنين در لغتنامهء دهخدا ذيل كلمهء غانمى آمده :
محدثى است كه به جد خود محمد غانم الغانمى نسبت داده شده . محمد غانم از افاضل عصر خويش بود و ديوان شعرش در همهجا شهرت داشته است . « 2 »
جز اين مطالب در مورد زندگانى او چيزى به دست نيامد .
18 - ابو عمرو بن العلاء ( بين سالهاى 60 تا 70 - بين سالهاى 154 تا 159 ه . ق )
زبّان بن العلاء بن عمار بن عبد اللّه بن الحسن بن الحارث بن جلهم بن خزاعى بصرى يكى از قراء سبعه است ؛ « 3 » و در تواريخ نام او و اجدادش با اختلاف ذكرشده « 4 » و ما در اينجا نوشتهء ابن نديم را برگزيديم . وى بين سالهاى 60 تا 70 هجرى در مكه به دنيا آمد و قسمت اعظم زندگى خويش را در بصره سپرى كرد « 5 » و ميان سالهاى 154 تا 159 هجرى
هامش
( 1 ) . ر . ك : ريحانة ، ج 5 ، ص 336 .
( 2 ) . ر . ك : لغتنامه ، ج غ ، ص 75 .
( 3 ) . ر . ك : الفهرست ، ص 28 ؛ النحويين ، ص 28 ؛ معجم ، ج 11 ، ص 156 ؛ وفيات ، ج 1 ، ص 488 ؛ دائرة ، ج 1 ، ص 384 و تراجم ، ج 1 ، ص 159 .
( 4 ) . سيوطى گويد : « علت وجود اختلاف در اسمش جلالت و مقام اوست كه نامش برده نمىشد » ، بغية ، ج 2 ، ص 231 .
( 5 ) . ر . ك : معجم ، ج 11 ، ص 159 ؛ ريحانة ، ج 7 ، ص 213 ؛ الموسوعة ، ص 37 و لغتنامه ، ج الف ، ص 687 .