چون جرير و فرزداق رواج داشت « 1 » ، در بغداد گفته مىشد از بخشش و سخاوت روزگار همين بس كه مانند ابن الحجاج و ابن سكرة را مىپروراند ، ديوانش حدود پنجاه هزار بيت بود « 2 » وفات او در سيصد و هشتاد و پنج هجرى قمرى اتّفاق افتاده است . « 3 »
4 - ابن سينا ( بين سالهاى 370 تا 375 - 428 )
ابو على ، حسين بن عبد اللّه بن سينا معروف به شيخ الرّئيس ، ملقّب به شرف الملك و حجّة الحقّ ، پزشك و فيلسوف و نويسندهء ايرانى يكى از شگفتىهاى جهان و نوابغ ايّام است .
عبد اللّه ، پدر بو على در اصل از اهالى بلخ و از طرف نوح بن منصور سامانى ( 365 - 387 ه . ق ) در قريهء خرمثين ( خرميهن ) از دهات بخارا متصدى بعضى از كارهاى دولتى بود وى با دخترى به نام ستاره از اهالى افشنه ( از دهات نزديك خرمثين ) ازدواج كرد و ابن سينا نيز بين سالهاى ( 370 تا 375 ه . ق ) در خرمثين از ستاره متولد شد . « 4 »
ابو على ابتداء در بخارا پرورش يافت و در ده سالگى قرآن مجيد را حفظ كرد و بسيارى از علوم ادب را فراگرفت در چهارده سالگى منطق را براى استاد خود ناتلى شرح مىكرد ، در سن شانزده سالگى مشهورترين پزشكان زمان از او كسب دانش مىكردند از آن پس با كمك تفسير فارابى اشكالات منطق ارسطو را حلّ مىكرد ، در شانزده سالگى كتاب قانون را در پزشكى نوشت و با معالجهء نوح بن منصور سامانى به كتابخانهء سامانيان راه يافت ، در هجده سالگى از علوم فارغ التحصيل بود . « 5 »
ابن سينا يكى از پركارترين دانشمندان اسلام و جهان است وى با وجود مهاجرتها و مسافرتها و اشتغال به كارهاى دولتى از قبيل وزارت و غيره هرگز از مطالعه و تحقيق بازنمىايستاد ، او شبها تا ديرگاه به مطالعه و بررسى و نگارش مىپرداخت ، حدود 240
هامش
( 1 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 3 ، ص 3 ؛ وفيات ، ج 1 ، ص 666 و ريحانة ، ج 7 ، ص 567 .
( 2 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 3 ، ص 3 و ريحانة ، ج 7 ، ص 567 .
( 3 ) . ر . ك : وفيات ، ج 1 ، ص 666 و ريحانة ، ج 7 ، ص 567 .
( 4 ) . ر . ك : درس اللغة ، ج 1 ، ص 108 .
( 5 ) . ر . ك : . . .ENCY، ج 3 ، ص 941 .