هستند كه شعرى از آنها نقل شده و بقيه به مناسبتهاى ديگر نامشان آمده .
پيش ازين گذشت كه اصل كتاب تماما به زبان عربى است ولى در ذيل متن عربى ترجمهاى به فارسى درى ديده مىشود . البته آنجا كه عناوين ابواب دوازدهگانه ذكر شده و همچنين يك صفحه از پايان كتاب كه مربوط است به تاريخ استنساخ و اجازهنامه ، ترجمهء فارسى ندارد . بهنظر مىرسد كه ترجمه از خود نويسنده نباشد زيرا اولا در هيچ يك از منابعى كه نگارنده بدانها مراجعه كرده است اشارهاى به ترجمهء فارسى بدايع الملح نشده .
ثانيا در متن عربى كتاب مؤلف بدينگونه از خود ياد مىكند « فصل يقول : قاسم بن الحسن بن محمد الخوارزمى » ولى در ترجمهء همين عبارت آمده :
« صدر الافاضل مجد الدين الطوائفى » پيداست كه اگر مؤلف مىخواست از خود با لقب صدر الافاضل و مجد الدين ياد نمايد در متن عربى نيز همينكار را مىكرد ، و بعيد به نظر مىرسد كه دانشمندى هرچه والامقام ، با عنوان يا لقبى فخامتآميز از خود ياد كند و اين مطلب مىرساند كه مترجم غير از مؤلف كتاب است .
اما اين ترجمه از كيست ؟ اگر معتقد باشيم از صدر الافاضل نيست ، مسلما بايد گفت از موفق بن طاهر است ، زيرا اگر شخص ديگرى غير از مستنسخ آن را ترجمه كرده بود - چه قبل از تاريخ نسخهبردارى و يا بعد از آن - مىبايست نامى از وى ذكر مىشد ، اگر قبل از نسخهبردارى ترجمه شده بود همچنانكه اسم مؤلف ذكر شده ، نام مترجم نيز ذكر مىشد ، و اگر بعدها و در طول تاريخ اينكار صورت مىگرفت بالاخره ردّپائى از مترجم باقى مىماند ، بهنظر من اين ترجمه نمىتواند از قرن ششم و هفتم زياد فاصله داشته باشد زيرا عبارات و كلماتى را كه مترجم در استخدام گرفته گواه اين مطلب است ، و به موقع خود بدان اشاره خواهد شد .
ضمنا اگر بعدا كسى اين ترجمهء فارسى را در ذيل عبارات عربى اضافه كرده باشد آخر كتاب نيز ترجمه مىشد ، و حال آنكه اين قسمت همچنان بدون ترجمه باقى مانده ، در صورتىكه ملاحظه مىشود مقدمهء كتاب كه در همين سطح است ترجمه شده .
بدائع الملح ( نوهاى نمكين ) ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مصحح 17
مساهمون: قاسم بن حسين الطرائفي الخوارزمي ( صدر الأفاضل )
صمقدمهء مصحح ١٧