هشام ، اگر آنچه كافى است ترا در زندگى بىنيازت مىكند كمترين چيزى كه در دنيا هست برايت كافى است و اگر مقدار كافى ترا بىنياز نمىكند ( و پيوسته خود را نيازمند بافزايش مىبينى ) چيزى در دنيا وجود نخواهد داشت كه ترا بىنياز كند .
هشام عاقلان چيزهاى زائد دنيا را رها كرده چه رسد بگناهان با اينكه ترك دنيا از كارهاى شايسته است ( نه واجب باشد ) ولى ترك گناه واجب است .
هشام عاقلان در دنيا زاهدند و بآخرت متمايل و راغب ، زيرا ميدانند دنيا هم در جستجوى مردم است و هم مردم در پى او هستند آخرت نيز همين طور ( هم در جستجوى مردم و هم مردم در جستجوى اويند ) .
هر كه جوياى آخرت باشد دنيا در جستجوى اوست تا روزى خود را از دنيا بگيرد و هر كه جوياى دنيا باشد آخرت در جستجوى اوست و مرگ فرامىرسد و دنيا و آخرتش را نابود مىكند .
هشام هر كه جوياى ثروت بدون مال و آسايش از حسد و سلامتى دين باشد تضرع و زارى نمايد پيش خدا و از او بخواهد تا عقلش را كامل كند كسى كه عاقل باشد قانع است به مقدارى كه كافى است و هر كه قانع باشد به مقدار كافى بىنياز است و هر كه قانع نباشد به مقدار كافى هرگز بىنيازى را نخواهد ديد .
هشام خداوند تبارك و تعالى حكايت از مردمان صالح مىكند كه ميگويند
رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ
« 1 » .
زيرا ميدانند كه دلها منحرف ميشوند و برميگردند به همان كوردلى و نابودى خود .
بدان هشام كه از خدا نميترسد كسى كه بينش خدائى نداشته باشد و هر كه بينش نسبت به خدا نداشته باشد ايمان استوارى نخواهد داشت كه واقعيت آن را در خود ببيند و كسى چنين نخواهد بود مگر اينكه گفتهاش را كردارش گواهى كند و آشكار و پنهانش برابر باشد ، زيرا خداوند نمىپذيرد باطن پنهان عقل و بينش را مگر بوسيله ظاهرى كه حكايت از آن مىكند .
هشام ، امير المؤمنين ( ع ) ميفرمود با چيزى خدا پرستش نشده بهتر از عقل
هامش
( 1 ) آل عمران : 7 .