باشد و داناترين مردم بامر خدا كسى است كه عاقلتر باشد و عاقلترين آنها بلند ترين ايشان است در دنيا و آخرت .
هشام ، هيچ بندهاى نيست مگر اينكه فرشتهاى پيشانى او را گرفته اگر تواضع كند او را بلند مينمايد و اگر تكبر ورزد او را پائين مىآورد .
هشام خدا دو حجت دارد يكى ظاهر و ديگرى پنهان . حجت آشكار پيامبر و انبياء و ائمه هستند اما حجت باطن عقل است .
هشام ، عاقل كسى است كه حلال او را از شكرگزارى باز ندارد و حرام بر صبر و شكيبائيش غلبه نكند .
هشام ، هر كس سه چيز را مسلط بر سه چيز نمايد گويا كمك كرده به هواى نفس خود در براندازى عقل خويش : 1 - هر كس نور عقل خود را تيره نمايد بواسطه آرزوى دراز . 2 - و حكمتهاى با ارزش خود را از ميان ببرد بواسطه حرفهاى اضافى و بى مورد . 3 - روشنبينى خود را در عبرت و پند خاموش كند با شهوتپرستى چنين كسى كمك كرده بهواى نفس خود در زائل نمودن عقل خويش و هر كه عقل خود را از ميان ببرد دين و دنياى خود را تباه نموده .
هشام چگونه عمل تو در نزد پروردگار پاكيزه مىشود با اينكه عقل خود را از خدا منصرف نمودهاى و پيرو هواى نفس شدهاى و در حالى كه عقلت مغلوب است .
هشام ، شكيبائى بر وحدت و تنهائى علامت نيرومندى عقل است هر كه بينش و عقل نسبت به خدا داشته باشد از دنياداران و علاقمندان به دنيا كنارهگيرى مىكند و متمايل به آنچه نزد خدا است مىشود و خدا انيس او در وحشت و رفيق او در وحدت و ثروت او در تنگدستى و عزت او بدون فاميل خواهد بود .
هشام ، مردم در اطاعت از خدا خسته و كوفته ميشوند ولى نجاتى وجود ندارد مگر باطاعت از خدا و اطاعت بوسيله علم است و علم با آموزش بدست مىآيد و آموزش بوسيله عقل محكم و استوار مىشود و علم نيست مگر از عالم ربانى و معرفت عالم بوسيله عقل است .
هشام عمل كم از عاقل پذيرفته است و چند برابر مىشود ولى عمل زياد از نادان و هواپرست نامقبول .
هشام ، عاقل بكم از دنيا ساخته است با حكمت ولى راضى بحكمت كم با داشتن دنيا نيست به همين جهت در تجارت خود سود مىبرند .
بحار الأنوار ( ج 75 ) ( مواعظ امامان ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٦١