عرضكردم يا ابن رسول الله باز هم بفرمائيد . فرمود : سفيان ، هر كه عزت بدون داشتن فاميل و ثروت بدون مال و جلال بدون سلطنت ميخواهد از خوارى معصيت و گناه برگردد بعزت اطاعت و بندگى خدا . عرضكردم باز هم بفرمائيد ، فرمود :
يا سفيان پدرم مرا بسه كار امر كرد و از سه كار بازداشت از چيزهائى كه به من فرمود اين بود پسرم هر كه با رفيق بد مصاحبت كند سالم نمىماند و هر كه در جاهاى بد رفت و آمد كند مورد اتهام قرار ميگيرد و هر كه مالك زبان خود نباشد پشيمان مىشود .
عود لسانك قول الخير تحظ به * ان اللسان لما عودت معتاد
موكل بتقاضى ما سننت له * في الخير و الشر كيف تعتاد
زبان خويش را بسخن خوب عادت بده تا از خوبى بهره بگيرى زبان عادت مىكند بهر طورى كه او را عادت بدهى او آماده است راهى برود كه تو مىبرى چه خوب باشد و چه بد هرطور عادت پذيرد .
7 - تفسير على بن ابراهيم : حفص بىغياث گفت حضرت صادق ( ع ) فرمود :
حفص . دنيا در نظر من مانند مردار است كه در هنگام اضطرار از آن استفاده ميكنم يا حفص ، خدا ميداند بندگان چه خواهند كرد و بكجا رهسپراند ، در موقع كار زشت بر آنها حلم مىكند چون قبلا ميدانسته مبادا فريبت بدهد اينكه خداوند فعلا پىگير اعمال تو نيست چون از دستش رهائى ندارى . بعد اين آيه را تلاوت نمود :
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
« 1 » .
اين خانه آخرت را قرار داديم براى كسانى كه اراده برترى و تباهى در زمين نداشته باشند عاقبت متعلق به پرهيزكاران است پس از تلاوت آيه شروع به گريه نموده فرمود به خدا قسم آرزوها در مقابل اين آيه نابود شده .
سپس فرمود به خدا سوگند رستگار شدند ابرار و نيكان . ميدانى آنها كيانند .
آنها كسانى هستند كه مورچه از ايشان آزار نمىبيند . در علم همين كافى است كه انسان خداترس باشد و در جهل همين كه فريب لطف خدا را بخورد حفص ، براى نادان هفتاد گناه مىآمرزند پيش از آنكه براى عالم يك گناه بيامرزند هر كه بياموزد و تعليم بدهد و عمل كند به آنچه عالم شده در ملكوت آسمانها او را بزرگوار و با
هامش
( 1 ) قصص : آيه 83 .