22 - در روز فطر گذشت به چند نفر كه بازى ميكردند و مىخنديدند روى سر آنها ايستاد و فرمود خداوند ماه رمضان را جولانگاه مردم قرار داده كه به وسيله اطاعت و بندگى مسابقه ميدهند تا به خشنودى خدا برسند . گروهى در اين مسابقه مىبرند رستگار ميشوند و گروهى كوتاهى ميكنند نااميد ميگردند . تعجب و شگفت واقعى از كسى كه در روز پاداش گرفتن نيكوكاران ، به بازى و خنده مشغول است و زيان مىبرند تبهكاران . به خدا سوگند اگر پرده برداشته شود خواهند ديد كه نيكو كار مشغول بهرهبردارى از نيكوكارى خويش است و تبهكار دچار كيفر كار زشت خود اين سخن را فرمود و رفت .
5 - تحف العقول يك موعظه از امام حسن ( ع ) .
بدانيد خداوند شما را بيهوده نيافريده و هرگز شما را مهمل رها نخواهد كرد . اجلهاى شما را معين نموده و ارزاقتان را تقسيم كرده تا هر خردمندى موقعيت خويش را دريابد و آنچه مقدر برايش نموده به او خواهد رسيد و هر چه بهره او نيست هرگز به آن نميرسد . شما را از صرف خرج دنيا آسوده كرده و آسايش خاطر داده براى پرستش او . و وادار نموده به سپاسگزارى و ذكر را بر شما لازم و واجب كرده و سفارش به تقوى كرده . و تقوى را نهايت درجه خشنودى قرار داده . تقوى باب هر توبه است و سرآمد هر حكمت و شرف هر عمل است بوسيله تقوى رستگار شدند رستگاران متقى خداوند تبارك و تعالى ميفرمايد :
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً
« 1 » . و فرموده :
وَ يُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفازَتِهِمْ لا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
« 2 » .
بندگان خدا تقوى را پيشه سازيد بدانيد هر كس از خدا بپرهيزد براى او راه فرارى از هر گرفتارى خواهد بخشيد و در كارش او را استوار ميسازد و وسيله رشد و پيشرفت او را فراهم مىآورد و او را به حجت خويش توانا مىكند و چهرهاى درخشان به او مىبخشد و آرزويش را ميدهد بهمراه كسانى كه خداوند به آنها نعمت بخشيده از قبيل پيامبران و صديقين و شهداء و صالحين كه اينها خوب رفيقهائى هستند .
6 - كشف الغمه : حسن بن على عليهما السلام فرمود كسى كه عقل نداشته باشد ادب ندارد ، و جوانمردى ندارد كسى كه همت نداشته باشد . و حياء نيست براى كسى كه دين ندارد ، اصل عقل معاشرت نيكو با مردم است بوسيله عقل انسان به تمام هر دو جهان ميرسد و هر كه عقل نداشته باشد از تمام هر دو جهان محروم است .
هامش
( 1 ) سوره نبأ : 32 .
( 2 ) زمر : 61 .