ابو قره گفت در باره كتابهاى آسمانى چه مىفرمائيد ؟ حضرت رضا عليه السلام فرمود : تورات و انجيل و زبور و فرقان و هر كتابى كه خدا فرستاده كلام خدا است كه براى جهانيان چراغ هدايت و راهنما است . تمام آنها آفريده شده است « 1 » و آن كتابها ، غير خدا هستند . چنانچه در قرآن نيز مىفرمايد :
أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً
« 2 » و در آيه ديگر
ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلَّا اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ
« 3 » . خداوند تمام كتابهاى آسمانى را به وجود آورده .
ابو قره گفت آيا فنا پذيرند ؟ فرمود : مسلمانان اجماع نموده و بر اين مطلب اتفاق دارند كه غير خدا هر چه هست فانى است . غير خدا فعل اوست . تورات و انجيل و زبور و فرقان همه فعل خدايند . مگر نشنيدهاى كه مردم مىگويند « پروردگار قرآن » و يا مىگويند قرآن روز قيامت مىگويد « خداى من اين فلان كس است با اينكه خدا او را بهتر مىشناسد . روزها به گرسنگى و شبها به بيدارى به سر برده . مرا شفيع او قرار ده » . همين طور است تورات و انجيل و زبور . تمام آنها مخلوق و آفريده هستند . آنها را كسى به وجود آورده كه مثل و مانند ندارد و وسيله راهنمائى خردمندان قرار داده . كسى كه معتقد باشد كه اين كتابها پيوسته با خدا بودهاند ، بايد بگويد خدا تنها قديم نيست و يكتا نخواهد بود . كلام نيز هميشه با او بوده از ازل . با اينكه خدا هم نيستند .
ابو قره گفت ما روايت داريم كه تمام كتابهاى آسمانى روز قيامت مىآيند در حالى كه مردم در صحراى محشرند و به صف در مقابل پروردگار ايستاده تماشا مىكنند . اين كتابها برگشت به خدا مىكنند چون جزء او هستند و به سوى او بر مىگردند .
هامش
( 1 ) بحثى بس داغ و پر هياهو از زمان هارون بين اشاعره و معتزله بوجود آمد در اينكه آيا كلام خدا قديم است يا حادث و آفريده شده .
( 2 ) طه 13 براى آنها تذكرى مىفرستد .
( 3 ) بقره 21 تذكرى از جانب پروردگار آنها نيامده مگر اينكه گوش دادند در حالى كه به بازى مشغول بودند .